Amasya, Kuzey Anadolu Fayı'nın ana kolu ile ondan ayrılan Merzifon, Laçin ve Ezinepazar gibi yan kolların biçimlendirdiği, deprem tehlikesi yüksek bir coğrafyada yer alır.
Geldingen, Suluova, Merzifon ve Gümüş ovalarının akarsu çökeltisi toprakları, sulama düzeni ve bu düzlüklerde kurulan tarım deseni ilin ekonomik temelini oluşturur.
Amasya'nın 342 bin nüfusu Yeşilırmak vadisi ile Merzifon ve Suluova ovalarında toplanırken köyler küçülüyor, şehirlerin payı yüzde 77'ye ulaşıyor.
Selçuklu kervan yolundan Osmanlı menzil ağına, Ziya Paşa'nın şosesinden 1927'de gelen demiryoluna ve Merzifon Havalimanı'na, Samsun ile İç Anadolu arasındaki vadi koridorunda Amasya'nın ulaşım tarihi ve bugünü.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın 1666-1679 yılları arasında memleketinde yaptırdığı cami, Taşhan, bedesten, hamamlar ve su yollarından oluşan külliyenin tarihi ve mimarisi.
I. Mehmed'in emriyle 1414'te inşasına başlanan dört eyvanlı Sultaniye Medresesi, erken Osmanlı medrese mimarisinin Merzifon'daki anıtsal örneği ve dört yüzyıl boyunca bölgenin başlıca ilim kürsülerinden biridir.
Kara Mustafa Paşa'nın XVII. yüzyılda yaptırdığı külliyenin bedesteni, hanı ve çevresindeki arasta, Merzifon'un ticaret hayatını bugün de sürdürmektedir.
Merzifon'daki Pîrî Baba Türbesi, 1826'da kapatılan tekkesi, vakfı, Bektaşî duvar resimleri ve ziyaret gelenekleriyle şehrin en köklü inanç mekânlarından biridir.
Bozkırdan Anadolu'ya gelen cirit, köy meydanlarında ve pazar yerlerinde oynandı; Amasya'nın Bamyacıları ile Merzifon'un Lahanacıları bu geleneği tarihe taşıdı.
Amasya'nın kış meclisleri, kadınların sürdürdüğü tel tel geceleri ve Merzifon'un kuzu çevirme toplantılarıyla Anadolu'nun sohbet toplantısı geleneğine bağlanır.
Merzifon ovasının höyüklerinden ve Hitit kalesinden Pontus ve Roma dönemine, oradan Bizans yönetiminin sonuna uzanan tarihi, Phazemon özdeşleştirmesi ve adın kökeni tartışmalarıyla birlikte anlatılıyor.
1101 yazında Merzifon yakınlarında I. Kılıç Arslan ile Gümüştekin Gazi, Anadolu'yu geçmeye çalışan Lombard, Fransız ve Alman Haçlı ordusunu dağıttı.
Merzifon, Malazgirt'ten sonra Danişmendlilerin eline geçti; Selçuklu, Moğol valileri, Eretna ve Taşanoğulları çağından sonra 1390'larda Yıldırım Bayezid ile Osmanlı idaresine girdi.
Merzifon esnafı, Kara Mustafa Paşa külliyesinin çevresinde kurulan çarşıda ustalık, çıraklık ve komşuluk kurallarıyla Osmanlı lonca düzenini yüzyıllarca yaşattı.
On beşinci yüzyılda Merzifon'da yaşadığı kabul edilen Kalenderî dervişi Pîrî Baba'nın hayatı, hamam külhanından padişah huzuruna uzanan menkıbelerle anlatılır.
Çelebi Sultan Mehmed Medresesi'nden tekkelere uzanan Merzifon, on beşinci ve on altıncı yüzyıllarda Anadolu'ya müderris, kadı ve mutasavvıf yetiştirdi.
1886'da öğretime başlayan Merzifon Amerikan Koleji, kırk binalık yerleşkesi, çok uluslu kadrosu ve Selanik'e uzanan devamıyla Anadolu'nun en büyük misyoner okullarından biriydi.
Merzifon'da 1935'te Çekoslovak yapımı Smolik uçaklarıyla başlayan havacılık, 1942'de 4. Uçak Alayı ile kalıcılaştı, 1961'de 5. Hava Üs Komutanlığı'na dönüştü.
Mart 1919'da İngiliz askerlerinin girdiği Merzifon, Amerikan Koleji'nin çevresindeki Pontus tartışmaları ve yerel direnişle Karadeniz'in iç bölgelerinde belirleyici bir yer tuttu.
Tersakan Çayı'nın suladığı Merzifon Ovası, Strabon'un Bin Köy dediği çağdan bugüne tahıl, bağ, meyve, ayçiçeği ve sanayiyle ilçenin geçim kaynağı olmuştur.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.