
Gazel 74 — Sînemün üstine urdum lâle gibi tâze dâg
Şehzade Bayezid'in "-ag" kafiyeli gazeli: göğse vurulan lâle dağı, aşk şahının otağı, "sag" kelimesiyle cinas ve yürek yağından yakılan gece çırası.

Şehzade Bayezid'in "-ag" kafiyeli gazeli: göğse vurulan lâle dağı, aşk şahının otağı, "sag" kelimesiyle cinas ve yürek yağından yakılan gece çırası.

Münîrî bu gazelde servi ile goncayı utandıran boy ve dudağı, la'l ile kanmayan susuz gönlü ve kendini Çigil mumunun çevresinde dönen pervane olarak anlatır.

Kara Fazlî'nin "sürer" redifli gazeli: sunulan şarap ve sürülen safa, dünyanın zevkini süren dilenci, yüzüne kara sürülen ay ve padişahtan üstün bir devlet süren âşık.

Şehzade Bayezid'in "üzre her taraf" redifli tasvir gazeli: yanağa dağılan sümbül saç, Rum diyarında kanat açan papağan, suya gölge salan erguvan ve dağdaki lâleler.

Münîrî bu gazelde seferden dönen sevgiliyi padişah ve talih güneşi olarak karşılar; felek değirmenindeki sırayı ve aşk sultanının giydirdiği gam çulunu anlatır.

Kara Fazlî'nin "söyledür" redifli gazeli: kıyamet koparan şiir söyleten servi boy, zahide ahmaklık, âşığa sır söyleten şarap ve papağanı konuşturan kadeh aynası.

Şehzade Bayezid'in sevgilisiz hikmet gazeli: dünyada bulunmayan sadık dost, yalancı ve münafık çıkanlar, leşe üşüşen aç köpekler ve kesilmesi gereken dünya bağları.

Münîrî bu gazelde sevgiliyi gören herkese tekbir getirtir, vuslatı tiryaka, ayrılığı zehre benzetir ve kaşları âşıkların defterini düren bir tuğra olarak anlatır.

Kara Fazlî'nin "-dur" redifli ayrılık gazeli: şarap sanılan kanlı yaş, zehre dönen sebil, gönül kanıyla dolu kâse ve kanunu göğüs, mızrabı tırnak olan bir gam meclisi.

Şehzade Bayezid'in nükteli gazeli: "yok" denen ağzını açan sevgili, ok gibi bakışlar, yüz bulan siyah perçem ve Ankâ gibi adı olup cismi olmayan sadık dost.

Münîrî "gözlerim" redifli bu gazelde kelimeyi hem sevgiliye hitap hem de kendi gözleri anlamında kullanır; yol gözlemekten dört olan gözleri ve hüzün kulübesini anlatır.

Kara Fazlî'nin "-um gider" redifli uğurlama gazeli: saadetle yola çıkan şah, gidenle giden gönül, menzilde bekleyen hayal ulağı ve Kur'an'daki İskender'e benzetilen efendi.

Şehzade Bayezid'in "'ışk" redifli gazeli: âlemlere rezil eden sevda, ney gibi delinen bağır, yağmalanan beden dükkânı ve bülbül gibi aşkı söyleyen şair.

Münîrî bu gazelde gün görmek deyimiyle oynar, gözyaşlarını eşsiz inci sayar ve altını gümüşü olmasa da güzel söz ile selim yaratılışın şaire yeteceğini söyler.

Kara Fazlî'nin "al" kelimesiyle cinaslar kurduğu yek-âhenk gazeli: her beyitte allar giyen sevgili, aldanan bülbül, kan içinde bir elif ve lale bahçesine benzeyen şiir.

Şehzade Bayezid'in "'ışkun" redifli gazeli: çaresi olmayan aşk yarası, aşk meclisinin şarap içicisi, dünyadan etek silken âvare ve ufukları yakan bir parça tecelli.

Münîrî "eyledüm" redifli bu gazelde gözyaşını okyanusa, gönlü viraneye çevirir; iki şahitle iftirayı çürütür ve gönül ülkesini gam askerine yağmalatır.

Kara Fazlî'nin "eyler" redifli gazeli: ney gibi inleyişe semâ eden dinleyici, rüzgârda dönen sarı beden, sevgili uğruna birbirine giren felekler ve aşk kılıcından kesilmeyen baş.

Şehzade Bayezid'in "eyledün" redifli gazeli: lâle gibi kanayan bağır, saçın Leylâ'sı, ölüyü dirilten vuslat ve padişahın kulağında saklı inciye dönen şiir.

Münîrî'nin ahının dumanını sancak sayan, köpeğin çulundan medet uman ve kılıçla kalem sahipliğini ahiret karşısında küçülten, hayatına dair ipucu veren gazeli.

Kara Fazlî'nin bir beyti kayıp "eyler" redifli gazeli: okun ney sesiyle semâ eden av, sarhoş kadeh, gama veda eden dostlar ve şahın kılıcından kopanlara beddua.

Şehzade Bayezid'in sekiz beyitlik "eyledün" redifli gazeli: vuslatın sevinci ve duaları, kulunu hakan eden sevgili ve hizmetinden uzak düşürülen Şâhî'nin yakınması.

Münîrî bu bahar gazelinde gül bahçesini bir devlete çevirir: gül sultan olur, vergi öder ve ferman çıkarır, süsen defter tutar, nergis de gümüş tasla cer toplar.

Kara Fazlî'nin tek çift mahlaslı gazeli: kendini ve sevgilisini Ferhad ile Şirin'e benzeten âşık, başına devlet kuşu konan baş ve dostlara armağan olan şiir.

Şehzade Bayezid'in "-âk" kafiyeli gazeli: gamlı gönül, kanlı ciğer ve yaşlı göz, ayrılığın zehrine panzehir vuslat ve âşığın âh dumanıyla dönen feleklerin fanusu.

Münîrî "itdüm" redifli bu gazelde canını sermaye gibi aşk pazarına koyar; revan cinası, göz bebeğinin dükkânı ve bir öpücük için yapılan zararlı pazarlık öne çıkar.

Kara Fazlî'nin "-dür" redifli gazeli: gönlü ateşe atan göz, ak güvercin olan mektup, safa kekliğini avlayan kadeh ve ayna gibi gönlüyle sevgilinin yüzüne bakan âşık.

Şehzade Bayezid'in "yig" redifli gazeli: goncadan, serviden, yakuttan ve Aden incisinden üstün güzellik, kanlı kefen giyen lâle ve Rum haracıyla ölçülen vuslat.

Münîrî "bilmedüm" redifli bu gazelde suçunu bilmeyen âşığı anlatır: nalı bırakıp mihraba secde eder, ahıyla yüz aynasını paslar, kara yüzünü eşiğe sürer.

Kara Fazlî'nin "yeğdür" redifli gazeli: rakibin övgüsünden hoş gelen sövgü, kapının köpeği, Kevser'den el çeken âşık ve meyhane köşesinde itikâfa çekilen şair.

Şehzade Bayezid'in "eksük degül" redifli gazeli: her yandan gelen iftira, eğri dönen felek, padişahın dergâhına sunulan dua ve "kuldan hata eksik olmaz" sözü.

Münîrî bayramla açılan bu gazelde kaşı asaya dayanan bir ihtiyara benzetir, ok temrenlerini gönül evinin camı yapar ve elif ile lam harfleriyle boyun hâlini anlatır.

Kara Fazlî'nin tasavvufî söyleyişli gazeli: Hakk'ın cemaline delil olan yüz, kanaatkâra açılan aşk yolu, kendi nuru peçesi olan güzellik ve aslına dönen her şey.

Şehzade Bayezid'in "oldı gel" redifli davet gazeli: kebap olan göğüs, kıl kadar kalan can, zindana dönen gül bahçesi ve nazın ölçüsünü bulduğunu söyleyen makta.

Münîrî bu bahar gazelinde müdam kelimesini iki anlamda kafiye yapar, menekşeyi gülün elçisi sayar ve "Kaydluya sohbet haram" atasözüne rağmen gül sohbetini bırakmaz.

Kara Fazlî'nin Kemâl Paşa-zâde'ye nazire "ṣandılar" redifli gazeli: kan sanılan kâkül, kemik sanılan hilal, sevgili sanılan zincir ve âşığın destanı sanılan Ferhad hikâyesi.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.