Şehzade Bayezid'in kısa remel kalıbıyla yazdığı beş beyitlik gazel: yanaktaki ayva tüyü ve ben, var mı yok mu belli olmayan ağız, hayalin ermediği bel.
Münîrî kısa mısralı bu gazelde "em" kelimesini hem emmek hem ilaç anlamında kafiye yapar; yüreği kurutan gözyaşını ve Cem'in kadehini gölgede bırakan dudağı anlatır.
Kara Fazlî'nin hocası Zâtî'ye nazire "olur" redifli gazeli: yıllardır görünmeyen yüz ayı, kandil olan sarhoş, Kâbe'ye inen Cebrâil gibi kâkül ve dile dönen kabir otu.
Şehzade Bayezid'in gönlü Anka'nın yurdu sayan "gönül" redifli gazeli; Kılıç'ın taç, taht ve saltanatın faniliğine örnek gösterdiği beyitle biter.
Münîrî bu öğüt gazelinde ters dönen baht yıldızını, gözü bağlayan hokkabaz feleği anlatır, bir Farsça beyitle vahdete çağırır ve Davud'un demirini mum ettiğini hatırlatır.
Kara Fazlî'nin "-um var" redifli gazeli: kul olmakla dünyanın şahı olan âşık, manastır çanının dili gibi kımıldayan dil, gençlikte gelen ihtiyarlık ve mekânsızlığın şahini.
Şehzade Bayezid'in Cem Sultan'ın "Kâse-i ömri" gazeline yazdığı, divanda bulunmayıp Pervâne Bey Mecmuası'ndan alınan nazire: tûl-i emel, gazâl ve gazel.
Münîrî bu rindane gazelde meyhane kulluğunu padişahlığa denk tutar, yaldızlı bahçenin ham meyvesine karşı uyarır ve yüz dereden su getiren gözü anlatır.
Kara Fazlî'nin "-den ṣor" redifli gazeli: aşkın belasını Hüsrev'e değil Ferhad'a sor öğüdü, kanlı kefen gibi lale, İrem bağına dönen bahar ve tutya olan ayak tozu.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli on gazelinden biri: güzellik göğünün güneşi, nazın doruğundaki Hüma, ok ile yay tevriyesi ve güz yaprağına dönen yüz.
Münîrî bu gazelde sevgilinin boyunu Tuba ağacına benzetir; imamın onun kāmetini görüp "kad kâme'l-kıyâme" demesiyle boy ile ikamet arasında ustaca bir cinas kurar.
Kara Fazlî'nin Hayâlî'ye nazire "bilmezler" redifli gazeli: her yerde olan ama uzaklarda aranan sevgili, İsa gibi dirilten dudak ve kulaksızların bilmediği konuşan bülbül.
Şehzade Bayezid'in hemen ardından gelen 91. gazelle aynı redifi ve bir mısraı paylaşan gazeli: salınan selvi, akan ruh ve gönül tahtının muradına ermiş şahı.
Münîrî bu bahar gazelinde Rûm ve Yâsîn surelerinden iktibasla baharı ölmüş dünyanın dirilişi olarak anlatır ve gülün diliyle beş günlük dünyaya güvenmemeyi öğütler.
Kara Fazlî'nin Fuzûlî'ye nazire "-ı var" redifli gazeli: aşk sanatında yalnız adı kalan Ferhad, ahın topuna dayanan dert kalesi ve meyhanede çile çıkaran hâl ehli.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: gönül sıfatlarıyla açılan matla, gül bahçesinde inleyen bülbül ve 90. gazelle paylaşılan mısralar.
Münîrî bu gazelde kanlı gözyaşını kâsedeki nar tanelerine benzetir; goncayı tomar dürmüş bir kâtip gibi anlatır, köşk ve saman anlamlı "kâh" ile cinas kurar.
Kara Fazlî'nin sade Türkçesiyle anılan gazeli: zülfe tutsak olan gönül, Leylâ'yı sevenin Mecnun olması, gece baskınına hazırlanan zülf ve Ceyhun olacak gözyaşı çeşmesi.
Şehzade Bayezid'in "bilmen n'eyleyem" redifli gazeli: her beyti aynı çaresizlik sorusuyla kapanan, ayrılık dikenindeki bülbülü anlatan bir yakınma.
Münîrî bu gazelde kaşı altın kakmalı bir kılıca, zülfü dili bağlayan bir düğüme benzetir; vakitsiz misafir ve kâr-zarar ortaklığıyla gündelik dili şiire taşır.
Kara Fazlî'nin "yazmışlar" redifli gazeli: gül yaprağına yazılan yanak, berat üstünde tuğra olan kaş, nazım dizisine dizilen dişler ve dostların mecmuasına yazılan saç.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: kanlı gözyaşıyla boyanmış mektuba seslenen şair, kendini aşkın Hüsrev'i sayar ve sözlerini rindâne bulur.
Münîrî "söz" redifli bu gazelde görünmeyen ağzın gayb diliyle konuştuğunu söyler; adem kelimesinin mim'iyle ağız arasında bir harf oyunu kurar ve yanan sözü anlatır.
Kara Fazlî'nin ilk beyitleri kayıp gazelinden kalan tek beyit: sevgilinin dudağını ab-ı hayat, saçını uzun ömür sayan ve Hızır gibi ölümden korkmayan âşık.
Şehzade Bayezid'in Rûm illerinde salınan sevgiliye, ayrılık diyarından yazdığı gazel; son beytinde şiir incisini sözden anlayan bir şaha armağan eder.
Münîrî bu gazelde Sinan adlı sevgiliyi güzellik Mısır'ının Yusuf'u sayar; çene çukurunu Ken'an kuyusuna, aşkını en güzel kıssaya benzetir ve tasın sesine telmih yapar.
Kara Fazlî'nin ilk beyitleri kayıp "uyur" redifli gazeli: sevgilinin mahallesinde köpeklerle uyuyan gönül, yüz güneşinde uyuyan mahmur göz ve seherde uyumayan âşık.
Şehzade Bayezid'in, babası Kanuni'nin Muhibbî mahlasıyla annesi Hürrem Sultan'a yazdığı gazele naziresi: sevgiliyi isim isim sayan, karınca ile biten bir şiir.
Münîrî sade bir dille yazdığı bu kısa ölçülü gazelde vefasız sevgiliye sitem eder; derdi verenden derman ister, vuslatı bayrama benzetir ve geçeni anmamayı öğütler.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp "zemānıdur" redifli bahar gazeli: ayıklık değil sarhoşluk vakti, kadeh tutan lale, sofuya takılan rint ve kederin ilacı olan şarap.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: hüzünler evine konuk olacak han, dünyayı göğe boyayan ah dumanı ve dillerde dolaşan bir aşk destanı.
Münîrî bu gazelde yanağa düşen zülfü gündüz tutulan aya benzetir; seher yelinin ayak izi tozunu kaçırmasına sebep bulur ve gece görülen güneşle gazeli kapatır.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp iki beyitlik gazeli: sevgiliye altın gösteren rakip, bahşiş umuduyla defini okşayan çalgıcı ve âşığı ipe çeken zülf ipliği.
Şehzade Bayezid'in uzun süredir göremediği, şiir ülkesinin Hüsrev'i diye övdüğü sevgiliye yazdığı ve mahşere dek devlet duasıyla kapanan gazeli.
Münîrî bu gazelde "yakın" kelimesini üç ayrı anlamla kafiye yapar; vuslatı kurban bayramına, âşık kanını kınaya benzetir ve zülfü tespih gibi takılan bir zünnar sayar.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp iki beyitlik gazeli: her yerde başkasıyla konuşan hercai sevgili, kıskançlık ahıyla güm güm gümleyen dünya ve kana boğulacak göz bebekleri.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.