Osman Gazi ile kayınpederi Edebali'nin ölümü dört beyitte bir "sefer" olur: binilen at sekiz ayaklıdır, önden çavuş gider ve bu yolculuğun dönüşü yoktur.
Orhan ile kardeşi Alâeddin Paşa, Osman Gazi'nin mirasını bölüşmeden birlik içinde kalır; dört beyit bu birliği över ve savaşların esir için yapılmadığını söyler.
Osman Gazi'nin sade mirasından sonra "Velehu eydan" başlığıyla gelen, dünyanın gelip gitmek için kurulduğunu ve yaratılışın amacının Hakk'a tapmak olduğunu söyleyen beş beyit.
Yazar bu dört beyitte kendi atası Âşık Paşa'yı kuruluş hikâyesine yerleştirir: Orhan Gazi kardeşinden nasihat, velilerden dua alır, Âşık Paşa da ona dua eder.
Akça Koca ile Konur Alp'ın ölümü, İzmit'in ahitle alınışı ve Kocaeli, Konrapa ile Bolu fetihlerinin anlatıldığı bâbın sonunda "benüm" diyen dünya ehline seslenen üç beyit.
İnsanın dünyada kurduğu düzenler ve onların ardındaki niyet üzerine üç beyit, Orhan Gazi'nin getirdiği yeni âdetleri anlatan bâba önsöz olur.
Orhan Gazi'nin ak börkü, Çandarlı Kara Halil'in kadılığı, yaya askerinin kuruluşu ve burma dülbend âdetinin anlatıldığı yerde söylenen, dünyanın her an değişen yüzü üzerine üç beyit.
İznik'in 731 (1331) yılında Orhan'a teslim edilmesinden sonra Ebkülos bahçesine gelen Rum kadınlarını anlatan ve onların gazilerle evlendirilişini söyleyen on bir beyitlik mesnevi.
Orhan Gazi İznik'te kiliseyi cuma mescidi, manastırı medrese yapar, imareti kendi eliyle açar; dört beyit onun adına okunan hutbeyi över ve Âşık Paşa'yı anar.
Tanrı ile insan arasındaki ahdi konu edinen dört beyit, Karasi seferinde ahdine durmayan Ulubat tekfuru öldürüldükten sonra söylenir; sefer Aclan Beg'in ölümüyle başlamıştır.
Karasioğlu'nun Bergama'ya kaçtığı, kardeşinin hisar önünde okla vurulduğu ve Karasi'nin 735 (1335) yılında Orhan'a geçtiği bâbda satranç diliyle kurulmuş dört beyit.
Karasi'de hutbe ve sikke Orhan adına olur, Karasioğlu Bursa'da vebadan ölür, il Süleyman Paşa'ya verilir; üç beyit velilerle dolan yeni ülkeyi anlatır.
Orhan Gazi'nin İnegöl yöresindeki dervişi ziyaret ettiği, dervişin kavak ağacını saray kapısına dikip Orhan'a ve nesline dua ettiği bâbda duanın gücü üzerine üç beyit.
Süleyman Paşa Aydıncık'tan salla Rumeli yakasına geçer, Çimbini ve Ayaşolonya'yı alır; ganimetle dolan elleri ve altın ibrikleri anlatan üç beyit bu geçişe aittir.
Süleyman Paşa'nın Orhan'dan Rumeli'ye adam istediği, Karasi'deki göçer Arap evlerinin geçirildiği ve Tekirdağ, Odgönlek ile Hayrabolu'ya yönelindiği bâbda Süleyman adına dayanan dört beyit.
Rumeli'nin kapısını açan Tanrı'yı anan iki beyit; Konur tekfuru pusuya düşmüş, Gelibolu ahitle alınmış, vilayet Yakub Ece ile Gazi Fâzıl'a verilmiştir.
Süleyman Paşa'nın 758 (1357) yılında avda attan düşüp öldüğü ve Orhan Gazi'nin ondan iki ay sonra öldüğü bildirilen bâbın sonunda dünyanın geçiciliğini anlatan dört beyit.
Akıl, sabır ve hiddet üzerine beş beyit; Murad Han kardeşinin ölümünden sonra Rumeli'ye geçmiş, Banatoz'u, Çorlu'yu ve Misini'yi alıp Bırgoz'u yakmıştır.
Hacı İlbegi'nin Meriç kıyısındaki burgazdan gece akınlarıyla Dimetoka tekfurunu tuzağa düşürüp Dimetoka'yı aldığı, Gazi Evrenez'in Keşan'ı aldığı bâbda söylenen dört beyit.
Lala Şahin'in zaferi ve tekfurun Meriç'ten kayıkla İnez'e kaçışıyla Edirne 761 (1360) yılında Murad Han'a teslim olur; fethi hanedan sevgisine bağlayan dört beyit.
Kara Rüstem ile Çandarlı Halil'in tedbiriyle esirlerden beşte bir alınmaya başlanması ve toplanan oğlanların Türklere verilip Türkçe öğrendikten sonra yeniçeri yapılması üzerine iki beyit.
Bayezid'in Germiyanoğlu'nun kızıyla düğünü bir ay süren bir sofradır; Evrenez'in yüz kul ve yüz cariye sunduğu bu düğünü sekiz beyit anlatır, son söz Âşıkî'nindir.
Bayezid'in gelinini Kütahya'dan getiren heyeti, Germiyanoğlu'nun çaşnigirbaşısı Paşacuk Ağa'nın Osmanlı hizmetine geçişini ve Kütahya'nın verilişini (783/1381) anlatan bâbdaki beş beyit.
Murad Han'ın kuşatıp alamadığı Polanya hisarının "Meger bunı Tañrı yıka" sözünden sonra kendiliğinden yıkıldığı ve "Tañrı Yıkdugı" adını aldığı bâbda hükümdar nefesi üzerine altı beyit.
"İklîm" redifli yedi beyit Hayreddin Paşa'nın tertibini över; Hayreddin ile Evrenez Büre, İskete ve Marulya'yı, Lala Şahin Kavala, Drama, Zihne ve Siroz'u almıştır.
Lala Şahin'in ölümünden sonra beylerbeyi olan Kara Temür Paşa'nın Saruhan göçerlerini Siroz'a sürdüğü, Manastır ve Selanik tarafına yürüdüğü bâbda Kosova'yı haber veren dört beyit.
Lazar, Murad Han'ı oğullarıyla Kosova'ya çağırır; Bayezid ve Yakub Çelebi ile yola çıkan Murad'ın at üstünde kıldığı namazı ve niyazını altı beyit anlatır.
Kosova savaşında Miloş Kobiliç'in el öpmeye gelir gibi yaklaşıp Murad Han'ı şehit ettiği, Yakub Çelebi'nin öldürülüp Bayezid'in tahta geçtiği anlatının ardından Âşıkî mahlaslı dört beyit.
Kıratova'nın gümüş madenleri Paşa Yiğit Beg'e verilir, Bayezid Bursa'da cami, medrese ve bimarhane yaptırır; madenin hazinesini Hak yoluna bağlayan dört beyit.
Bayezid'in Alaşehir'i ahitle aldığı, Aydın, Saruhan ve Menteşe'yi Osmanlı'ya kattığı ve bu fetihleri adaletle yaptığı söylenen bâbda Âşıkî mahlaslı beş beyit.
Yazar bu savaşı Kara Temürtaşoğlu Umur Beg'den dinlemiştir: Bayezid ilk İstanbul kuşatmasını bırakır, Tuna'yı geçen Macarları Alacahisar yöresinde bozar.
Bayezid'in Güzelce Hisar'ı yaptırdığı, tekfurun balık içinde altın gönderdiği ve İstanbul'da Müslüman mahallesi ile kadı kurulduğu bâbda çark üzerine altı beyit.
Bayezid Niğbolu ve Silistre'yi alıp Karaferye'den dört yana akıncı salarken, üç beyit akıncı kazancının öbür yüzünü, yurdundan sürülen halkın yasını anar.
Lazar'ın kızının Bayezid'e verildiği ve Bayezid'in içki meclisini bu kızdan ve Ali Paşa'nın yardımıyla öğrendiği bâbda Osmanoğullarının içkiye başlayışı üzerine.
Bayezid'in fesatçı kadıları bir eve kapatıp yakmak istediği, Arap nedimin "kadılığı keşişlere verelim" şakasıyla kurtarıldıkları ve kadılara resim konduğu latifenin ardından üç beyit.
Adil hanı veliye benzeten dört beyit: Bayezid'in Karaman seferinde arpayı insafla satın alan orduyu gören Konya halkı kapıları açar; Aksaray, Niğde ve Kayseri teslim olur.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.