
Manzume 104 — Kime şâdî kime gam yurdı 'âlem
Kimine sevinç kimine gam: Murad'ın iki küçük kardeşi Tokat'ta hapsedilip gözlerine mil çekilir, kız kardeşleri Karaman ve İsfendiyar beylerine verilir. Üç beyit.

Kimine sevinç kimine gam: Murad'ın iki küçük kardeşi Tokat'ta hapsedilip gözlerine mil çekilir, kız kardeşleri Karaman ve İsfendiyar beylerine verilir. Üç beyit.

Yazarın yedi atasının bu hanedanla birlikte yaşadığını söylediği beş beyit; Aydın Osmanlılara geçer, İzmiroğlu Cüneyd İpsili kalesine kapanır.

"Hamza" redifli üç beyit: beylerbeyi Hamza Beg İpsili önünde İzmiroğlu Cüneyd'i yenip ahitle hisardan çıkarır, Yahşı Beg kardeşinin intikamını Cüneyd'den ve oğlundan alır.

Zindandaki begzadelerin ağzından üç uzun beyit: Menteşeoğlu İlyas Beg'in oğulları Veys ile Ahmed Tokat'a gönderilir, önce tımar alır, sonra Tokat hisarında hapsedilir.

Kuru otluk çuvalında bir kaçış: Menteşe begzadesi Ahmed Beg Tokat hisarından çıkarılır, kardeşi Veys hapiste kalır, Ahmed Karaöylük, Mısır ve Acem'e gider. Beş beyit.

Yasa dönen bir şölen, altı beyitte: Amasya ve Tokat yollarını kesen Kızılkocaoğulları, Yörgüç Paşa'nın sahte davetiyle Amasya'ya gelir ve şölende yakalanır.

Tedbir üzerine iki beyit: Kızılkocaoğulları Amasya'da öldürüldükten sonra Yörgüç Çorumlu'daki Türkmen evlerini basar ve "bunlardan günah var mıdur" diye sorulur.

Bâbın son üç beyti: Kızılkocaoğulları Dulkadıroğlu Hasan Beg'i ve Karaöylükoğlu Hâbil'i bölgeye çağırırdı; onlar ortadan kalkınca Amasya yöresi emniyete kavuşur.

Yüz yıllık azık hesabının boşluğu üzerine üç beyit: "Elvan Çelebi oğlanlarındanım" diyen Tayfur Çelebi zahireyi yakınca Haydar Beg, Kocakayası hisarını Yörgüç'e verir.

Konan kuş uçar: Yörgüç Paşa Alparslanoğlu'nu tutsak eder, ailesini Amasya'da bekletir, Alparslanoğlu Bursa'dan iple kaçar. Âşıkî mahlaslı üç beyit.

Kâfirin ahdine güvenmemek üzerine üç beyit: Vılkoğlu, İshak Beg'in Laz ucundaki akınlarını engeller, sonunda kızını ve her yıl ödenecek malı sunar.

Mora'ya ve Macar'a niyeti anan beş beyit: Selanik 833 (1430) yılında Murad'ın "Bire hisâr yagmadur gāziler" demesiyle bir anda alınır, Murad bu gazayı sever.

Gazi gayreti üzerine dört beyit: Karamanoğlu Macar'la anlaşır, Macar Göğerçinlik'i kuşatır, Sinan Beg ile Vidin Sinanı tekbirle hücum edip Macar'ı bozar.

Fırsat bekleyen hükümdar üzerine beş beyit: Vılkoğlu'nun kızı Edirne'ye getirilir, Murad "bir kâfirin kızına ne düğün gerek" der, düğün yapmaz, çeyizi geri verir.

Yiğidin bıraktığı nişan üzerine beş beyit: Evrenezoğlu Ali Beg bir ay Macar yollarında akın eder, "esir akıncıdan çok" diye döner, hünkârı Macar'a özendirir.

Osmanlı soyunu Gök Alp'ten Murad'a kadar sayan beş beyit; Murad 840 (1436-37) yılında Vidin'den Macar ülkesine geçer, kırk beş gün Zibin'e kadar akın eder.

Şehitlerin beka sarayına göçünü anan üç beyit: Evrenezoğlu İsa Beg'in akıncıları Arnavutluk'ta, eskiden hünkârın iç oğlanı olan İskender'in kestiği yollarda şehit düşer.

Belgrad'a seslenen üç beyit: Murad Sava'yı geçip Biline'ye akın salar; seferdeki yazar esir aldığını, hünkârdan beş bin akçe ile iki at aldığını anlatır.

Osmanlıları öven uzun mısralı üç beyit: Semendire 841 (1438) yılında alınır; yazar Mekke'den İshak Beg ile döndüğünü, akına katılıp beş esir aldığını anlatır.

Germe'yi bir hazine kapısına benzeten üç beyit: Mora'nın kapısı sayılan hisar toplarla dövülüp yağma edilir, yazar "Mora vilâyetinüñ evvel fethi budur" der.

Kâfire yardım eden Karaman üzerine üç beyit: sarhoş Kula Şahin Macar leşkerini görünce ilk kaçan olur, Karamanoğlu da sevinip Emirdağı ile Beypazarı'nı yağmalar.

Fesadın kökünü hasette bulan iki beyit: Murad Karaman ilini harap eder, Karamanoğlu hatununu ve vezirini aracı gönderir; yazar Osmanlı zulmünü de Karaman'a bağlar.

Evlat üzerine dört beyit: Murad oğlu Mehmed'i kendi sağlığında tahta oturtur; Vılkoğlu'nun Tokat'ta hapsedilen oğulları kör edilip babalarına gönderilir.

Hanedanı öven beş beyit: Varna'da (848) Macar kralı atından düşüp başı kesilir, Turahan Beg Tokat hapsinden çıkar, Murad yeniden tahta döner.

Yazarın soyunu Yahya, Selman, Âşık, Muhlis ve İlyas diye sayan beş beyit; İkinci Kosova'da (852) bir kâfiri öldürüp hünkârdan at aldığını da kendisi anlatır.

II. Murad'ı sâhib-kırân bir gazi ve günahları bağışlanmış bir hükümdar olarak öven dört beyit; "Nazım" başlığıyla, Kosova zaferinin 852 (1448) tarihinden sonra gelir.

Cömertlik üzerine üç beyit: Murad, oğlu Mehmed'e Dulkadıroğlu'nun kızını almak için Amasya'dan Hızır Ağa'nın hatununu Elbistan'a gönderir, düğünü Edirne'de yapar.

Dünyayı bir satranç tahtasına benzeten, Âşıkî mahlaslı sekiz beyit; yazar hemen önce II. Murad'ın oğlunu evlendirdiğini, âkıbetinin hayırlı olduğunu söyler.

II. Murad'ın ölümü ve Fatih devrinin başlangıcını haber veren "Devr-i Sultân Muhammed" başlığından sonra Mehmed'i çağıran ve Karamanoğullarını yeren yedi beyit.

II. Murad'ın ölümünün on üç gün gizlendiği, Fatih'in Edirne'ye gelip tahta oturduğu ve Karamanoğlu'nun Akşehir'in alınmasından sonra tövbe edip kızını verdiği bâbda yedi beyit.

Fethedilen İstanbul'un sürgünle şenlendirildiği, konan kiranın halkı kaçırdığı ve Fatih'in cami, medrese ve darüşşifa yaptırdığı bâbda adil han üzerine beş beyit.

İstanbul'a konan mukataa yüzünden halkın şehirden kaçmaya başladığını anlatan yerde "Ve-lehu" başlığıyla gelen, kötülüğün kişiye geri döndüğünü söyleyen üç beyit.

Padişahın renk değiştiren sözünü ve kâfir asıllı veziri hedef alan üç beyit; yazar, İstanbul'daki mukataanın sebebi olarak Rûm Mehmed'i gösterir.

Fire kadısının şikâyeti üzerine Has Yunus Beg'in on kadırgayla İnez limanına girdiği, Fatih'in karadan İpsala'ya geldiği ve tekfurun İnez'i teslim ettiği bâbda Âşıkî mahlaslı üç beyit.

Hanedana dua etmeyenin başına külah yerine taş geçirdiğini söyleyen beş beyit; Niköpri (Novo Brdo) alınmış, Fatih I. Murad'ın düştüğü Kosova'da ziyafet vermiştir.

Fatih'in 861 (1456) Belgrad kuşatmasında dayısı Karaca Beg'in şehit düştüğü, Rumelili beylerin hıyaneti yüzünden hisarın alınamadığı ve padişahın bizzat at sürdüğü bâbda üç beyit.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.