
Manzume 68 — Ne fi'l ider bu dem bu çarh-ı gerdân
Karaman'ın ve Silifke'nin gözyaşını anan dört beyit; Bayezid Taraklı Borlu'yu ve Kastamonu'yu alır, İsfendiyar'a yalnız Sinop yöresini bırakır.

Karaman'ın ve Silifke'nin gözyaşını anan dört beyit; Bayezid Taraklı Borlu'yu ve Kastamonu'yu alır, İsfendiyar'a yalnız Sinop yöresini bırakır.

Karısı, oğlu ve kızı rehin alınan Erzincan beyi Taharten'in sitemi; Yıldırım Bayezid'in Amasya ve Sivas'ı alışını anlatan bâbda onun ağzından söylenen beş beyit.

Dünyanın hiçbir surette karar kılmadığını söyleyen iki beyit; "Diger nazm" başlığıyla, Yıldırım Bayezid'in Amasya, Sivas, Erzincan ve Malatya'yı aldığı bâbı kapatır.

Sürgünü kanun sayan üç beyit: tuz yasağına uymayan Saruhan göçerleri Bayezid'in oğlu Ertuğrul eliyle Filibe yöresine sürülür ve "Sarhan Beglü" adını alır.

Temür'e kaçan beylere sitem eden iki beyit; Taharten, Germiyanoğlu, Aydınoğlu, Menteşeoğlu ve İsfendiyar'ın elçisi Bayezid'den kaçıp Temür'ü Anadolu'ya kışkırtır.

Mallarını, ailelerini ve yurtlarını yitiren Anadolu beyleri Temür'e yakınır; "Diger nazm" başlığıyla, Bayezid'den kaçan bu beylerin ağzından altı beyit.

Temür'ün Anadolu'ya yönelişiyle dünyayı kaplayan zulmü, karışan helal ile haramı, kaçışan halkı ve bakıra dönen altını anlatan, "Diger, bu da nazm" başlıklı altı beyit.

Dört beyit ve bir tanıklık: Ankara'da Bayezid tutsak düşer, Sultan Mehmed Amasya askeriyle Amasya'ya çekilir, yazarın kaynağı Koca Nâyib Amasya hisarına dizdar olur.

Temür'ü kâfirden beter sayan beş beyit: Aydın'da kışlar, hanekâh, mescit ve medreseleri yıkar, vilayetleri eski beylerine verir; Bayezid Akşehir'de ölür.

Sohbete dalıp Musa'ya yenilen Emir Süleyman'a üç beyit; Bayezid'in oğulları arasındaki taht kavgasında Mehmed Çelebi Amasya'dan ona elçi göndermiştir.

Uzun mısralı iki beyit: Musa Çelebi Rumeli'de tahta geçer, Mehmed Çelebi Emir Süleyman'ın ölümünü Amasya'da işitip Bursa'ya gelir; Amasya zaten onun elindedir.

Mehmed Çelebi'nin Musa'yı Samakov'da yendiği bâbda kardeş katlini Kâbil ile Hâbil'e bağlayan dört beyit; yazar burada Geyve'de Yahşı Fakıh'ın evinde hasta yattığını anlatır.

Düşmanın bahtını kara sayan üç beyit: Mehmed Çelebi Rumeli'deyken Karamanoğlu Bursa'yı otuz bir gün kuşatır, Hacı İvaz Paşa direnir, Musa'nın cesedi gelince kaçar.

Kısmet ve fırsat üzerine üç beyit; Emir Süleyman'ın İstanbul'daki oğlu lalasıyla Yanbolu'ya geçer, yakalanıp gözlerine mil çekilir ve Bursa'ya gönderilir.

Hanlarla dostluk üzerine iki beyit: Karaman seferinden önce Mehmed Çelebi İsfendiyar'dan asker, Germiyanoğlu'ndan azık ister; Germiyan'dan azık bol gelir.

Karaman'a yedi beyitlik yergi: Mehmed Çelebi Konya ovasında Karamanoğlu Mehmed Beg'i ve oğlu Mustafa'yı tutup barışır, Karamanoğlu ise "adâvetüm tâ kıyâmete degin bâkîdür" der.

Çarkın fitnesine yanan altı beyit: Mehmed Çelebi Yergöğü'nü yaptırıp Eflak'ı haraca bağlar, İsfendiyar'ın oğlu Kasım Beg babasına dönmez, Osmanlı hizmetinde kalır.

Değişim üzerine dört beyit: Şehzade Murad Amasya'dayken kâfirler Samsun'u yakar; Mehmed Çelebi Merzifon üzerinden inip Müslüman Samsun'u Hızır Beg'den teslim alır.

Ayrandan gazaya dört beyit: Mehmed Çelebi Samsun dönüşü İskilip'te Minnet Beg'in Tatar evlerini görüp Filibe yöresine sürdürür, Minnetoğlu akıncı beyi olur.

Tımar uman sahte sûfîleri yeren altı beyit: Börklüce Mustafa Karaburun'da nebi gibi görünür, Bayezid Paşa ile Şehzade Murad onu yener, Simavna Kadısıoğlu halifelik iddia eder.

Saltanat isteyen bir bilgin üzerine dört beyit: Simavna Kadısıoğlu Ağaç Denizi'nde tutulur, Siroz'da Mehmed Çelebi'ye getirilir, Mevlânâ Haydar'ın fetvasıyla çarşıda asılır.

Pilav ve toy peşindeki yalancı sûfîleri yeren dört beyit; Simavna Kadısıoğlu imanla mı gitti sorusuna yazar önce "Allah bilür" cevabını verir.

Âşıkî mahlaslı dört beyit: Mehmed Çelebi Bursa'daki imaretine vakıf için kıyıdaki Hereke, Gebze, Tarucılar, Pendik ve Kartal'ı alır; saltanatı 824'te tamamlanır.

Geçiş dönemi üzerine beş beyit: Mehmed Çelebi'nin ölümü kırk bir gün saklanır, hekim Gûrdüzen ölünün eliyle sakalını sıvazlatır, Murad'ın gelişi beklenir.

Musiki imgeli beş beyit: Murad Bursa'da tahta oturur; Mehmed Çelebi'nin cesedi görünür görünmez İzmiroğlu ile Menteşeoğlu kıpırdanır, elçilerle yatıştırılır.

İzmiroğlu Cüneyd'e seslenen dört beyit: Bayezid oğlu olduğunu söyleyen Düzme Mustafa Rumeli'yi kendine çevirir, Bayezid Paşa onun elini öper, sonra Sazlıdere'de öldürülür.

Yalan üzerine dört beyit: Tokat hapsinden çıkarılan Mihaloğlu yazarı Elvan Çelebi tekkesinden yanına alır; Hacı İvaz Paşa'nın sahte mektubuyla Düzme Mustafa ile İzmiroğlu kaçar.

Murad'ın ağzından dört beyitlik niyaz: Düzme Mustafa Biga kadısına filori verip geçer, Gelibolu'da gemileri karaya çektirir; Murad Lapseki'de iki deniz arasında kalır.

Sahte şehzadenin sonu beş beyitte: Murad Ece Ovası'ndan bir kâfir gemisiyle Rumeli'ye geçer, Düzme Mustafa Kızılağaç Yenicesi'nde tutulur, Edirne'de burçtan asılır.

Ahitler ve akınlar dört beyitte: Murad Edirne'de otururken Vılkoğlu'na ve İstanbul tekfuruna elçiler gider, sınırlar çizilir, Evrenezoğlu ile Firuz Beg akına salınır.

Hain bir lala üzerine altı beyit: Murad'ın küçük kardeşi Mustafa İznik'e yerleşir, paşalar gizlice lalası Şarabdar İlyas'a Anadolu beylerbeyiliği vaat eder.

Kardeş katli üzerine on beyit: Murad dokuz günde İznik'e varır, Mihaloğlu öldürülür, küçük kardeşi Mustafa yakalanıp boğdurulur ve Bursa'ya gömülür.

İsfendiyar'a meydan okuyan Murad: düşmanlarını yenen padişah vezirlerini dağıtır, lalası Yörgüç'e Amasya verilir, İsfendiyar Taraklı Borlu üzerine gelir.

Dünyayı gaflet bahçesine benzeten dört beyit: Murad Borlu önünde İsfendiyar'ı yener, İsfendiyar kızını verip barış ister, paşalar "kızıl filori" ile razı edilir.

Kendi kanına boyanmak istemeyen bey: Drakul Silistre'den geçip yağma eder, Murad Firuz Beg'i Eflak'a salar, Drakul iki oğlunu kapıya getirip haraca boyun eğer.

Sırp ve Macar sınırlarını anan üç beyit; Murad Arnavutluk'a yürür, Bursa'da İsfendiyar'ın kızıyla evlenir, Vılkoğlu da Delü Paşa'yı bir hisarda hapseder.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.