
Kara Fazlî: Edebî Kişiliği, Eserleri ve Şiirleri
Şehzade Mustafa'nın Amasya'daki divan kâtibi Kara Fazlî'nin şiiri: Gül ü Bülbül mesnevisi, şehzadeye kasideler, Amasya sarayı için tarihler, Lâdik gazeli ve mersiyeler.
Şehzade Mustafa'nın Amasya'daki çevresinden Kara Fazlî: divanından ve Gül ü Bülbül mesnevisinden şiirler; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Şehzade Mustafa'nın Amasya'daki divan kâtibi Kara Fazlî'nin şiiri: Gül ü Bülbül mesnevisi, şehzadeye kasideler, Amasya sarayı için tarihler, Lâdik gazeli ve mersiyeler.

Kara Fazlî'nin divanını açan, aklın Allah'ın zatını kavramaktan aciz oluşunu serçe, binici ve kervan benzetmeleriyle anlatan on yedi beyitlik tevhid kasidesi.

Kara Fazlî'nin, Allah'ın sıfatlarını ve adlarını sıralayıp tasavvufi bir tard-ı akis beytiyle varlığın O'ndan zuhurunu anlattığı on beş beyitlik hamd kasidesi.

Kara Fazlî'nin Arapça bir beyitle açılan, Peygamber'i peygamberlik ülkesinin padişahı diye övdüğü ve "yüzi ḳara" sözüyle kendi lakabını andığı na't kasidesi.

Kara Fazlî'nin, Peygamber'i yaratılışın sebebi ve âlemin kıblesi olarak övdüğü, Hz. İsa ve Ebu Cehil telmihleriyle şefaat dilediği on beş beyitlik ikinci na'tı.

Kara Fazlî'nin her mısraında "şütür" (deve) ve "ḥücre" kelimelerini kullandığı, öğütle başlayıp Peygamber'in hücresine yolculuk özlemiyle süren elli yedi beyitlik na'tı.

Kara Fazlî'nin dünyanın faniliğini köşk ile mezar, samur ile kefen gibi tezatlarla anlattığı, gönül yapmayı ve ibadeti öğütlediği yirmi üç beyitlik nasihat kasidesi.

Kara Fazlî'nin benliği aşıp vahdete ermeyi öğütlediği ve vuslat yolunun on şartını pire teslimden sabra kadar sırasıyla saydığı otuz beş beyitlik tasavvufi kasidesi.

Kara Fazlî'nin "-sındayuz" redifli, dervişler ağzından zahide seslenip dünyaya önem vermeyen bir aşk ehlinin portresini çizdiği otuz beş beyitlik tasavvufi kasidesi.

Kara Fazlî'nin "Yā Ḥüseyn" redifli, Hz. Hüseyin'i övüp yasını bütün tabiata tutturduğu ve on iki imamın adlarıyla dua ettiği kırk beş beyitlik maktel kasidesi.

Kara Fazlî'nin Kanuni Sultan Süleyman için yazdığı, bir zafer haberiyle donanan şehri ve padişahın savaş meydanlarını anlatan "fetḥ" redifli otuz beş beyitlik medhiyesi.

Kara Fazlî'nin Kanuni'nin doğu seferini, Kızılbaşa karşı yürüyen orduyu, mehteri ve topları anlatıp Rumeli beylerbeyi Ali'yi övdüğü kırk üç beyitlik medhiyesi.

Kara Fazlî'nin At Meydanı'ndaki saray düğününü, hokkabazları, şeker suretleri, ziyafeti ve havai fişekleri anlatıp Kanuni'yi övdüğü elli beyitlik sûriyyesi.

Kara Fazlî'nin bir meleğin ağzından şehzadelerin sünnet düğününü, ziyafeti ve ateş oyunlarını haber verip Kanuni'yi övdüğü kırk dokuz beyitlik ikinci sûriyyesi.

Kara Fazlî'nin 1543'ten sonra Amasya'da Şehzade Mustafa'nın divan kâtipliğine atanması üzerine yazdığı, talihinin açılışını ve şehzadeyi övdüğü otuz yedi beyitlik kaside.

Kara Fazlî'nin, sözün ve şiirin değerini anlatıp sahte şairleri yerdikten sonra Şehzade Mustafa'yı övdüğü ve ondan himaye istediği kırk sekiz beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin "nevrūz" redifli, baharın gelişini kâtip kalemiyle anlatıp Şehzade Mustafa'nın yüzünü nevruza benzettiği otuz iki beyitlik nevrûziyye kasidesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Mustafa'nın sultanın fermanıyla Kızılbaşa karşı sefere çıkışını anlatıp onu "ikinci Rüstem" diye övdüğü otuz beş beyitlik gaza kasidesi.

Kara Fazlî'nin "‘adl" redifli, Şehzade Mustafa'nın adaletini otuzu aşkın istiareyle övüp sonunda talihinden şikâyet ederek şehzadeye sığındığı otuz dört beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Mustafa'nın dört yaşındaki oğlu Şehzade Mehmed'i atasözleri ve harf oyunlarıyla övüp ona uzun ömür dilediği yirmi dokuz beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin, Ramazan Bayramı hilalini art arda benzetmelerle anlatıp Şehzade Mustafa'yı övdüğü ve ona tahta çıkma umudunu dile getirdiği bayram kasidesi.

Kara Fazlî'nin, hac ve Kurban Bayramı tasviriyle açılıp makam adlarıyla oynadığı, Şehzade Mustafa'yı şehzadelerin en seçkini diye övdüğü otuz yedi beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin, ölen hızlı atını mübalağalı benzetmelerle anlatıp satranç terimleriyle yasını tuttuğu ve Şehzade Mustafa'dan yeni bir at istediği kasidesi.

Kara Fazlî'nin, hac ve kurbanı mübalağalı bir dille anlatıp Şehzade Mustafa'yı satranç terimleriyle övdüğü ve içine dokuz beyitlik bir gazel yerleştirdiği kasidesi.

Kara Fazlî'nin, kılıç ve kalem kelimelerini neredeyse her beyitte birlikte kullanarak ikisinin ayrılmazlığını savunduğu ve Şehzade Mustafa'yı övdüğü kasidesi.

Kara Fazlî'nin, satranç terimleriyle açılıp cılız atını gülünç bir dille anlattıktan sonra Şehzade Mustafa'dan yeni bir at istediği yirmi dokuz beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin, kışı bahçe ülkesine saldıran bir sultan gibi anlattığı ve karın gümüşünü Şehzade Mustafa'nın cömertliğine bağladığı otuz beyitlik şitaiyyesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Selim'in Bursa'ya gelip babası Kanuni ile buluşmasını "-dür bugün" redifiyle bir bayram sevinci gibi anlattığı otuz üç beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Selim için yazdığı, "taht" ve "taç" kelimelerini kırk iki beyitte her seferinde başka bir buluşla kullandığı yaşlılık dönemi kasidesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Selim'in oğlu Murad'ın sünnet düğününü ziyafet, nahıl, kadırga ve ateş oyunlarıyla anlattığı, Selim'e sunulmuş yetmiş bir beyitlik sûriyyesi.

Kara Fazlî'nin Şehzade Selim için yazdığı, güzün bahçeyi yıkışını anlatan nesibi, gazel tarzındaki ara bölümü ve adalet övgüsüyle kırk üç beyitlik hazâniyyesi.

Kara Fazlî'nin 954 (1547) yılında Rumeli tımar defterdarlığına atanan Ahmed Çelebi için yazdığı tehniyetnamenin içinde yer alan otuz dört beyitlik medhiyesi.

Kara Fazlî'nin, yeniden Şehzade Mustafa'nın veziri olan Sun'ullah'ı adalet ayı, Âsaf ve Hâtem telmihleri ve "akıl" kelimesini kuran bir harf oyunuyla övdüğü otuz iki beyitlik kasidesi.

Kara Fazlî'nin güz tasviriyle açılan ve Koca Nişancı Celâlzâde Mustafa Çelebi'yi şairliği, kalemi ve cömertliğiyle övdüğü kırk iki beyitlik hazâniyye kasidesi.

Kara Fazlî'nin ilmin değerini anlatan bir nesiple açılıp Gülşenî şeyhi Zarîfî Hasan Efendi olduğu düşünülen Hᵛâce-i Şân'ı övdüğü otuz beş beyitlik son kasidesi.

Kara Fazlî'nin "Yüri şāhum yüri Allah'uma ṣaldum" nakaratıyla, rakibe yüz veren vefasız sevgiliyi Allah'a havale ettiği sade dilli beş bentlik murabbası.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.