Yalnız Vatikan nüshasında kalan bu gazelde Münîrî sade bir dille gamze okuna dayanmanın yiğitliğini, aşk sermayesini ve çöpten direk imgesini işler.
Münîrî bu gazelde hezār kelimesiyle bülbül ile bini, sürahinin gul gul sesiyle ağlayışı, kıl kelimesiyle de saç teli ile emri ustalıkla birbirine bağlar.
"-malu degül" redifli bu gazelde Münîrî işret meclisinin kurallarını sayar; kadeh kayığını şarap denizine salar ve rintlikte kazanılan adı zühde feda etmez.
Münîrî bu gazelde sevgilinin yüzünü bir mushafa, zülfünü Cebrail'e benzetir; ben, zülüf ve kaşları cim, dal ve ra harfleriyle okur, sonda Allah'a yönelir.
Münîrî bu gazelde "gül" kelimesini hem çiçek hem gülmek emri olarak kafiyeye üç kez sokar; gülle başlayan söyleyiş aşk ateşinde yanıp kül olan âşıkla kapanır.
Münîrî bu gazelde kaşa benzediğine dair berat alan hilali, zülfün Hintlisinden açılan falı ve köpek rakibi dost edinen sevgiliyi kaht-ı rical deyimiyle anlatır.
Münîrî bu gazelde vuslatı mal bulmanın sevincine benzetir, yanaktaki beni bir yazının noktası sayar ve "bal tutan parmağını yalar" sözüyle dudağın hayalini anlatır.
Münîrî bu gazelde güzelin göz, ağız, kaş ve zülfünü harflere benzetir; harfler her beyitte cedel, amel, remel, asel ve ecel kelimelerini yazarak kafiyeyi kurar.
Münîrî bu gazelde gözyaşını haberciye, dudağı gökten inen sofraya benzetir; sol yanından kalkmış zahidi ve kendini sevgilinin köpeğine armağan eden âşığı anlatır.
Münîrî bu gazelde göz bebeğine dönüp bakmayan gözyaşını mahşer gününe, sevgilinin eşiğine ulaşamayan yaşı da doğru gitmeyen bir yolcuya benzetir.
Münîrî "değil" redifli bu gazelde benin tanesine meyletmeyen zahidi, rakibin "neyin oluyor" sorusunu ve ihtiyarken bir gence gönül veren âşığı anlatır.
Münîrî "değil" redifli bu gazelde hem-dem cinasıyla açılır, başını bağlayan goncayı, bülbülün gözünden gelen gülsuyunu ve zemzem olmayan çene kuyusunu anlatır.
Münîrî bu gazelde kirpiğin sararmış yüze kanlı yaşla çektiği cetveli ve baş ağrısını gideren eşiği anlatır, hastalığına gelmeyen sevgiliyi cenazesine çağırır.
Münîrî bu gazelde güzelliği Hakk'ın nuru sayar, saçı yaraya konacak fitile benzetir ve sevgilinin gül yüzünü anmanın Halil'in ateşini gül bahçesine çevirdiğini söyler.
Münîrî bu gazelde servi ile goncayı utandıran boy ve dudağı, la'l ile kanmayan susuz gönlü ve kendini Çigil mumunun çevresinde dönen pervane olarak anlatır.
Münîrî bu gazelde seferden dönen sevgiliyi padişah ve talih güneşi olarak karşılar; felek değirmenindeki sırayı ve aşk sultanının giydirdiği gam çulunu anlatır.
Münîrî bu gazelde sevgiliyi gören herkese tekbir getirtir, vuslatı tiryaka, ayrılığı zehre benzetir ve kaşları âşıkların defterini düren bir tuğra olarak anlatır.
Münîrî "gözlerim" redifli bu gazelde kelimeyi hem sevgiliye hitap hem de kendi gözleri anlamında kullanır; yol gözlemekten dört olan gözleri ve hüzün kulübesini anlatır.
Münîrî bu gazelde gün görmek deyimiyle oynar, gözyaşlarını eşsiz inci sayar ve altını gümüşü olmasa da güzel söz ile selim yaratılışın şaire yeteceğini söyler.
Münîrî "eyledüm" redifli bu gazelde gözyaşını okyanusa, gönlü viraneye çevirir; iki şahitle iftirayı çürütür ve gönül ülkesini gam askerine yağmalatır.
Münîrî'nin ahının dumanını sancak sayan, köpeğin çulundan medet uman ve kılıçla kalem sahipliğini ahiret karşısında küçülten, hayatına dair ipucu veren gazeli.
Münîrî bu bahar gazelinde gül bahçesini bir devlete çevirir: gül sultan olur, vergi öder ve ferman çıkarır, süsen defter tutar, nergis de gümüş tasla cer toplar.
Münîrî "itdüm" redifli bu gazelde canını sermaye gibi aşk pazarına koyar; revan cinası, göz bebeğinin dükkânı ve bir öpücük için yapılan zararlı pazarlık öne çıkar.
Münîrî "bilmedüm" redifli bu gazelde suçunu bilmeyen âşığı anlatır: nalı bırakıp mihraba secde eder, ahıyla yüz aynasını paslar, kara yüzünü eşiğe sürer.
Münîrî bayramla açılan bu gazelde kaşı asaya dayanan bir ihtiyara benzetir, ok temrenlerini gönül evinin camı yapar ve elif ile lam harfleriyle boyun hâlini anlatır.
Münîrî bu bahar gazelinde müdam kelimesini iki anlamda kafiye yapar, menekşeyi gülün elçisi sayar ve "Kaydluya sohbet haram" atasözüne rağmen gül sohbetini bırakmaz.
Münîrî kısa mısralı bu gazelde "em" kelimesini hem emmek hem ilaç anlamında kafiye yapar; yüreği kurutan gözyaşını ve Cem'in kadehini gölgede bırakan dudağı anlatır.
Münîrî bu öğüt gazelinde ters dönen baht yıldızını, gözü bağlayan hokkabaz feleği anlatır, bir Farsça beyitle vahdete çağırır ve Davud'un demirini mum ettiğini hatırlatır.
Münîrî bu rindane gazelde meyhane kulluğunu padişahlığa denk tutar, yaldızlı bahçenin ham meyvesine karşı uyarır ve yüz dereden su getiren gözü anlatır.
Münîrî bu gazelde sevgilinin boyunu Tuba ağacına benzetir; imamın onun kāmetini görüp "kad kâme'l-kıyâme" demesiyle boy ile ikamet arasında ustaca bir cinas kurar.
Münîrî bu bahar gazelinde Rûm ve Yâsîn surelerinden iktibasla baharı ölmüş dünyanın dirilişi olarak anlatır ve gülün diliyle beş günlük dünyaya güvenmemeyi öğütler.
Münîrî bu gazelde kanlı gözyaşını kâsedeki nar tanelerine benzetir; goncayı tomar dürmüş bir kâtip gibi anlatır, köşk ve saman anlamlı "kâh" ile cinas kurar.
Münîrî bu gazelde kaşı altın kakmalı bir kılıca, zülfü dili bağlayan bir düğüme benzetir; vakitsiz misafir ve kâr-zarar ortaklığıyla gündelik dili şiire taşır.
Münîrî "söz" redifli bu gazelde görünmeyen ağzın gayb diliyle konuştuğunu söyler; adem kelimesinin mim'iyle ağız arasında bir harf oyunu kurar ve yanan sözü anlatır.
Münîrî bu gazelde Sinan adlı sevgiliyi güzellik Mısır'ının Yusuf'u sayar; çene çukurunu Ken'an kuyusuna, aşkını en güzel kıssaya benzetir ve tasın sesine telmih yapar.
Münîrî sade bir dille yazdığı bu kısa ölçülü gazelde vefasız sevgiliye sitem eder; derdi verenden derman ister, vuslatı bayrama benzetir ve geçeni anmamayı öğütler.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.