
Gazel 98 — Tār-ı zülfüñ ḳāmetümi çeng ider
Münîrî'nin kısa vezinli "ider" redifli gazeli: boyu çeng gibi büken zülüf teli, dünyayı dar eden dar dudak, bakılmayınca pas tutan ayna ve çeng ile ceng cinası.

Münîrî'nin kısa vezinli "ider" redifli gazeli: boyu çeng gibi büken zülüf teli, dünyayı dar eden dar dudak, bakılmayınca pas tutan ayna ve çeng ile ceng cinası.

Cûdî'nin bülbüle seslenen gazeli: dili olmayan gülün tercümanı bülbül, bin anlamındaki hezâr adı, Bilâl gibi ezan okuyan kuş, Attâr'ın Mantıku't-Tayr'ı ve vefa kokusu arayan şair.

Münîrî'nin gazeli: badem gibi yarık yarık göğüs, bülbülün yarasına konmuş kanlı pamuk olan gül yaprakları, gezegen gibi dolaşan gözyaşı ve güneşe yakınken dönen zerre.

Cûdî'nin şairi tarif eden gazeli: yaradılışın sırlarını okuyan şair, billur bir merceğe benzeyen tabiat, kuşlardan gelen ahenk ve his ile belagat arasında denge.

Münîrî'nin "-a geçer" redifli gazeli: Rum'a yürüyen Habeş şahı gibi yanağa yayılan zülüf, gönül meclisinin başköşesindeki dert, renkli eve giren çocuk hayal ve mermeri delen ok.

Cûdî'nin "leziz" redifli gazeli: candan tatlı sevgili, idrakin tadı olan hayat, sonsuz denizden damla olan akıl, zehirlerde gizli rahmet ve sevgili yüzünün gülüşü.

Münîrî'nin gazeli: âşığı sınamak için zülüften vazgeçmesini öğütleyen gönül, nefesle buğulanan can aynası, birbiri ardınca konan gam orduları ve ateş düşmüş sazlık gibi göz.

Cûdî'nin aşk derdine çare arayan gazeli: muska ve efsunun çare olmadığı aşk deliliği, yaraya kısas olarak dişlenecek dudak, helvası halkın ağzına düşmüş dudak ve has bir kul olma dileği.

Münîrî'nin "-ıdur" redifli gazeli: hasretin nişanı olan kanlı yaş, gönül hareminin gözcüsü iki göz, güzellik ilinden dert armağanı ve iki nüshada yer değiştiren mahlas beyti.

Cûdî'nin "eyler" redifli gazeli: akıldan organlara geçen ilahî nur, kendisi de bir eser olan insan, iki zehirden tatlı su ve sam yellerinin olgunlaştırdığı hurma.

Münîrî'nin "andadur" redifli gazeli: sevgilinin gezindiği yerde konaklayan can, temreni içinde kalan yara, dudağın bekçisi olan hırsız gamze ve gönül evini aydınlatan mum.

Cûdî'nin "neylesün yarab" redifli kıt'ası: hidayetsiz bilginin yetersizliği, ümmî Peygamber, kesik eldeki sancak ve harflerin yalnız şeklini okuyan tabiatçılar.

Münîrî'nin ikilemelerle kafiyelenen gazeli: kanla fır fır yazan göz, gül yaprağı için dir dir titreyen yürek, sır sır inen yaş ve ceylanın peşinde hır hır dalaşan rakip.

Cûdî'nin divan dışında kalan veda gazeli: cefasını azaltması istenen gonca, başına hırka çeken şair, Haccâc gibi gönül evini yıkan zulüm ve medresede istenen cevaz fetvası.

Münîrî'nin "-dür" redifli gazeli: gamze okuna hedef olan bağır, her surette aranan tek sevgili, sabah ve gece şarabıyla sarhoş gözler ve Tûbâ boy yanında orta kalan nârven.

Münîrî'nin redifsiz gazeli: tekrarı bıktırmayan gam, zülfe verilen "Belî" sözü, can alan ağız düşüncesi, uyanık göz ve taş duvarla anlatılan mamur gönül.

Münîrî'nin yalnız Vatikan nüshasında bulunan gazeli: yaraya tuz olan söz, göz yaşında balık gibi yüzen göz bebeği ve halkın mihenginde anlaşılan sahte rakip.

Münîrî'nin "eyler" redifli gazeli: ah okundan kalkanla korunan güneş, kirpiklerle donatılmış göz gemisi, gül ve şekerden gülbeşeker ve mahlasla kurulan tevriye.

Münîrî'nin "ile geçer" redifli gazeli: inciyle geçinen göz denizcisi, yaşlandıkça artan aşk, köpeğin baş ağrısına gülsuyu olan yaş ve salınan serviyle geçen ömür.

Münîrî'nin "eyler" redifli yedi beyitlik gazeli: göz yaşı selinde sal olan varlık, bal getiren göz bebeği, gam potasında arıtılan gönül ve elifi dala çeviren zülüf.

Münîrî'nin "-ur" redifli gazeli: yüzünü ekşiten deniz, gamzeden ürperen misk ceylanı ve can çekişen kişiye şeytanın gösterdiği suya benzetilen rakip gözyaşı.

Münîrî'nin gül ve bülbül mazmunu üzerine kurulu gazeli: ateş parçasına dönen güller, mermer gibi kapalı gönül, gonca gibi parça parça yürek ve gezegen gibi gözyaşları.

Münîrî'nin redifsiz gazeli: sözü karşısında eriyen bal, at nalından kıvılcım çıkaran taş yürekler, ateş almaya gelmiş gibi aceleci hayal ve asılsız çıkan haber.

Münîrî'nin bir seher bahçesinde geçen gazeli: göze ayak basan hayale saçılan inciler, raksa giren servi ve çınar, gül yaprağında ter gibi çiğ ve bir dilek listesi.

Münîrî'nin kendi gazelini "sūz-nāk" diye andığı şiir: yakasını yırtan gonca, yüzünü toprak eden lale, yeşillikle temizlenen gönül aynası ve katı gönle yakıcı gazel.

Mustafa Vâzıh'ın Bâkî'nin "da güzel" redifli gazeline yaptığı tahmis: meyhane çırağı, hamam ve meclis sahneleriyle kurulan Nedîm tarzı şûh bir eda.

Şâhî mahlaslı Şehzade Bayezid'in divanını açan tevhid gazeli: Musa, İsa ve Hz. Peygamber'in mucizelerine telmihler ve adı Şâhî olan şairin kulluk beyanı.

Kara Fazlî'nin Arapça ve Farsça mülemma tevhid gazeli: ilk, son, görünen ve gizli olan sıfatları, elif harfi, gizli hazine ve aklı şaşırtan yücelik.

Münîrî'nin "-dedür" redifli gazeli: dudak yolunu gözleyen lal ve inci yaşlar, köpeğin uyuduğu seherde yapılan ziyaret, çene kuyusu ve suyu verilmiş kılıca susamak.

Mustafa Vâzıh'ın Amasya mütesellimi Mikdâd Paşazâde Hasan Bey'in gazeline tahmisi: ebedî hayata çekilmiş med işareti gibi bir boy ve İskender seddi kirpikler.

Şehzade Bayezid'in babası Kanuni'ye yazdığı karşılama gazeli: "safâ geldün" sevinci, ayrılık korkusu ve Karaman beyliğini bir kulluğa değişme dileği.

Kara Fazlî'nin Arapça bir mısrayla açılan saki gazeli: hidayet kadehi, tevhid kadehiyle temizlenen gönül, Uşşak nağmesi ve fani dünyada kalıcı olan yüz.

Münîrî'nin sözü cevhere benzettiği gazel: mermerden katı gönül, yolundan alıkonmaması gereken yolcu gözyaşı, yerinde harcanacak aşk sözü ve "insan beşerdir" itirafı.

Mustafa Vâzıh'ın nazlı sevgiliyi ailesinden izin alıp çifte kayıkla Beşiktaş, Kandilli ve Bebek'e gezmeye çağırdığı, Nedîm'i anan beş bentlik musammatı.

Âkif'in tek beyitlik bir müfredi: şairin gülüşü yüzünde, gamı gönlünde; kalemin cilvesi yazıda, büklümü kamışındadır. Ses ve anlam oyunlarıyla örülmüş bir beyit.

Şehzade Bayezid'in Allah'a yalvardığı münacat gazeli: el tutacak kimse bulamayan şair, kahrın ve lütfun eli, sıfat ile zat karşısında susan dil.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.