Adlî'nin "-û" kafiyeli Farsça gazeli: fitne arayan mahmur göz, her teli dil olsa anlatılamayacak güzellik, küpte durulan şarap ve çevgân zülüfte top olan gönül.
Mihrî Hatun'un sevgili yerine çirkin misafirlerle geçen uzun bir geceyi alaycı bir dille anlatan hiciv gazeli; Rûhî Çelebi ve Ravzî bu şiiri örnek almıştır.
Sabah yeli goncayı açınca bir kaleyi fethetmiş olur, bülbül de bu fethe "güşâde bâd" diye tarih düşürür: feth kelimesinin iki anlamıyla kurulan beyit.
"Yegdür" redifiyle dokuz beyit boyunca karşılaştırma yapan gazel: veresiye cennete karşı peşin yanak, akıldan yeğ talih, hayra delalet ve yalın yüzlülerle baş başa sohbet.
Feleklerden eski bir aşkı anlatan gazel: hilelerle dolu daireyi küçülten âşık, aşka yatkınlığı olmayan zahit, harareti olmayan vaiz ve zülfün delilere vurulan zinciri.
İki saç örgüsü gibi kavuşan gök ile toprak, Leylâ adındaki gece, göz kırpan yıldızlar, lamba tutan ay ve birer birer sıvışan seyirciler: şakacı bir gece kıt'ası.
Eğriboz'un 874'te karadan ve denizden kuşatıldığı, yardıma gelen gemiler görününce "Hisar yağmadır" emriyle alındığı ve darülislam olduğu bâbda Fatih'e dua ile biten beş beyit.
Münîrî'nin "-i men" redifli Farsça gazeli: sevgiliyi kâf, lâm, ze, re ve dâl harfleriyle "sarı gül" diye anan matla, aşkla dolan amel defteri ve mahalle köpeğiyle dostluk.
Adlî'nin "-âde" kafiyeli Farsça gazeli: yanağa düşen zülüfte Duhâ suresinin kuşluk ve gecesi, güzellik ülkesinin şehsüvarı, kan sunan sâkî ve sade yüz.
Mihrî Hatun'un "Ahmed'in hattına" söylediğini belirttiği dokuz beyitlik gazeli; Gülşen Kaya'ya göre Şehzade Ahmed için yazılmış, musiki ve yazı imgeleriyle örülüdür.
Hüsn-i ta'lillerle ilerleyen gazel: kıllar duman, kaşlar seyirci, sular selviye vurulmuş gümüş zincir; yılan saçlar için zümrüt tüy ve suya batmayan cadı zülüfler.
Her beyti "gör ey zâhid" diye biten gazel: inkâr ile în-kâr arasındaki ses oyunu, mana meyhanesinde irşada bel bağlayan pir, rintlerin pazarı ve iç kafiyeli mısralar.
Bolluk kaynağı isteyen hırslı ile set çeken hasetçi ve hayvanı hırslı bir beden, insanı yücelik bağışlayan bir ruh olarak tanımlayan iki soru.
Rûm Mehmed Paşa'nın Karaman'a gönderilip Larende'de mescit ve medreseleri yıktırdığı, vakıf köylerini harap ettiği ve itiraz edenleri öldürttüğü bâbda zulmün yayılışı üzerine dört beyit.
Münîrî'nin "-ı men" redifli Farsça gazeli: ağlayan gözün nuruna hoş geldin, gece sabaha kadar misafir olan hayal, güneş yüz ve parlayan ay, aşkın kanıtı olan ateşli ah.
Adlî'nin "zede" redifli Farsça gazeli: şekere amberle yazılan yazı, kaşı görüp kıvrılan hilal, kirpik bekçilerinin kestiği mihrap yolu ve güneşi kınayan âşık.
Mihrî Hatun'un güzelliği geçmiş bir sevgiliyi alaycı bir dille andığı musammat gazeli; her beyit "idi vaktinde" redifiyle sevgilinin eski parlak günlerine döner.
Ölçüsüz tabiatlı zahidin ölçülü boyu hayal edemeyişi üzerine kurulan gazel: mevzun kelimesinin iki anlamı, büyüleyen cadı göz, Mecnun'u aşan gönül ve saklı inci gibi şiir.
Kâf suresindeki "hel min mezîd" sorusunu âşığa veren gazel: daha fazla ateş isteyen âşık, "men yezîd" diye bağıran tellal, ateşten sakınan demir ve Selmâ'dan gelen saba.
Saba ile dalgalanan yeşillik, o güzelliğe hasret çeken yeşil etek ve eteklerinin dokunuşuyla iz bırakan gülüşen periler: rüzgârın çimendeki izleri.
Dünya lezzetini zehre benzeten dört beyit; Alaiye beyi Kılıç Arslan, kendisine verilen Gümülcine'de deniz gözcülüğü yaparken bir gemiye binip kaçar.
Münîrî'nin "reften" redifli Farsça gazeli: gönle giren kılıç, gözyaşıyla giden gönül, zülfün kıvrımında delilik, gamzenin hançeri ve aşkta artarak ilerleyen gam.
Adlî'nin "-ânî" kafiyeli Farsça gazeli: güzellerden haraç alan servi boy, Mânî'yi şaşırtacak suret, fermanı sevgiliye bırakan âşık ve çağrılmayan vuslat sofrası.
Mihrî Hatun'un sevgilinin güzelliğini ve huyunu övüp zülfünün bağına düşen deli âşığı anlattığı, "ile" redifli ve yedi beyitlik aşk gazeli.
"Nâz" kelimesini şaraba, hesaba, uykuya ve kitaba çeviren gazel: ilacı şarap olan hasta göz, haşiye yazan ayva tüyü ve Ahmed Paşa'nın zeminine yazılmış bir nazire.
Tasavvuf yolunu anlatan gazel: Arap yazısında birbirine çok yakın sanem ve Samed, İhlâs suresinden iki ad, fakr, fena, beka ve tecrit, aşk çölünde bir olan aslan ile tilki.
Evde Kur'an okuyan küçük oğul Sâfî, ince ve hüzünlü sesindeki nağmeler ve sinirlere dokundukça babasının ruhuna can veren bir dinleyiş.
Gedük Ahmed'in Silifke'yi teslim aldığı, Mokan ve Lüle hisarlarını zorla alıp halkını kırdığı bâbda başlıksız gelen, saraylarda yatanların çürük samanda gömülü yattığını söyleyen beş beyit.
Münîrî'nin Farsça, Türkçe ve Arapça beyitleri bir araya getiren gazeli: Süleyman'ın mührüne benzeyen dudak, ateşten la'l, meyhanede yüz çilenin hasılı.
Adlî'nin son Farsça gazeli: ömrün kazancı olan âh, ruh aynası olacak nal izi, şahın avı olmanın şerefi ve bir bakışla cihan sultanı olacak âşık.
Mihrî Hatun'un Eğribük'te yüksek bir köşkte, ay ışığında saz ve şarkılarla sabaha dek süren bir meclisi anlattığı, Şehzade Süleyman'a bağlanan gazeli.
Baht kuşunun yalnız oka hedef olmuş göğüslere yuva yaptığı gazel: güz rüzgârından yıkıcı ah, başkasının canıyla yaşanmayacağı ve cana kıymak deyiminin iki yüzü.
"Yâ Muhammed, yâ Ali, yâ Nakşibend" diye yardım isteyen gazel: boğum boğum yanan ney, nakış bağlayan zülf, Hâfız ile Hucend şairlerinin övgüsüne layık görülen tabiat.
Mevlid kadar ziyaretçisi olan mezar, Fatiha okunmadan geçilemeyen yazar, mevlidhan kuşlar ve bülbül sesinde tekbir: Mevlid ve sahibi üzerine vezin dışı bir rubai.
Fatih'in Uzun Hasan seferinde Rumeli beylerbeyi Murad Paşa'nın Mahmud Paşa'yı dinlemeyip Fırat'ı geçtiği, kaybolduğu ve birçok beyin tutulduğu bâbda akılsız komutan üzerine üç beyit.
Münîrî'nin Hâfız'a nazire olan "ez-ū" redifli Farsça gazeli: ayrılıktan ah, büyücü gamzenin özrü, dudağa gelen can ve sevgili yüzünden başı dönen güneş ile ay.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.