Ahdî'nin Gülşen-i Şuarâ'sında kalan iki beyit: sevgilinin boynunu saran saçın aya hale benzetilmesi ve Muhlisî mahlaslı maktada gam kılıcıyla parçalanan bağır.
Zârî'nin şaraba ad koyana takılan beyti: asma kızı mazmunu, "evi yıkılası" beddua sıfatı, harâb ile şarâb kafiyesi ve beytin iki ayrı okunuşu üzerine bir yorum.
Cenânî'nin Latîfî'de kalan üç beyitlik gazel parçası: ağlamayan göze sitem, rakibe yakınlaşan periye takılma ve sevgilinin "itim" demesini iltifat sayan gönül.
Gelibolulu Sürûrî'nin, adı "sevinçli" anlamına geldiği hâlde dünyada hiç gülmediğini söylediği mahlas beytiyle tanınan gazeli; Âşık Çelebi bu beyti hocasının hâline açılmış bir fal sayar.
Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi'nin tezkirelerde en çok anılan gazeli: yırtık yaka, dikene takılan etek ve kirpik kılıcı imgeleriyle kurulmuş, üç beyti bugüne ulaşmış bir aşk şiiri.
Kara Fazlî'nin, Allah'ın sıfatlarını ve adlarını sıralayıp tasavvufi bir tard-ı akis beytiyle varlığın O'ndan zuhurunu anlattığı on beş beyitlik hamd kasidesi.
Basîrî'nin ne sağ ne hasta kalan âşığı anlatan gazeli: gül ile gonca, sevgilinin izini öpen şaire kıskanan saba rüzgârı ve akıllıları Mecnun eden aşk dersi.
Sâfî'nin (Cezerî Kasım Paşa) "sana" redifli yedi beyitlik gazeli: güneşsiz ay, taşları bile etkileyen âh, eğri zülfe uyup doğru yola varan âşık ve padişahı kul eden güzellik.
Âfitâbî'nin Şehzade Bayezid'in meclisinden uzaklaştırılınca yazdığı kasideden kalan üç beyit: kirpik oku, hedefe ulaşamayan ok ve feleğe yapılan uyarı.
Hubbî Hatun'un kayıp mesnevisinden yedi beyit: "aklı eksik" sayılan kadınlar kalıbını kendi lehine çeviren, eleştirinin eleştireni küçülteceğini söyleyen bir iç konuşma.
Tâcîzâde Sa'dî Çelebi'nin yalnız Sehî Beg'in tezkiresinde kalan matlaı: gecesi gündüzden aydınlık bir işret meclisi ve kandilini güneşten yakan kadeh.
Edip Tâcî'ye nispet edilen tek hikmetli matla: insanın tedbiri ezelî takdire uymadıkça hiçbir işin sonuca ulaşmayacağını söyleyen beyit ve Latîfî'nin yorumu.
Zeyneb Hatun'un yalnız Sehî tezkiresinde kalan iki beyitlik kıt‘ası: sevgilinin yüzü Yûsuf suresinden bir âyet, güzellik ile aşk, cefa ile sabır sonsuzca artar.
Münîrî'nin divanındaki tek tevhid kasidesi; Arapça açılışlı, Türkçe ve Farsça karışık kırk dört beyitte aklın acziyle Allah'ın kudreti ve iki matla.
II. Bayezid'in (Adlî) "bak" redifli tevhidi: baharda dirilen tabiat, namaza duran ağaçlar ve vaaz eden bülbülle Allah'ın kudretini anlatan yedi beyit.
Gelibolulu Âlî'nin 1595'teki kısa Amasya sancakbeyliği sırasında yazdığı, şehri şehzadelerin yurdu ve evliyanın toplandığı bir feyz kaynağı olarak öven yedi bentlik müseddes.
Mihrî Hatun'un II. Bayezid'e sunduğu, beyit başlarıyla padişahın adını ve ona duayı yazan "saltanat" redifli muvaşşah kaside ve tarihî bağlamı.
Niyâzî'nin gözyaşını denizlerle yarıştırdığı beyit: coşkun deniz gözyaşı denizlerinde boğulur, uçsuz bucaksız deniz göze, yani bir pınara yenik düşer.
Sâhib'in dokuz beyitlik na‘tı: gölgesi olmayan Peygamber'in dünyaya Allah'ın gölgesini veren maya oluşu, levlâke hadisi, Mi‘rac gecesinin ayı ve şefaat dileği.
Dünya tarlasından yalnız gam biçen âşığın "baña" redifli şikâyeti: ağlayan Âdem, zehir ile panzehir ve secdeyi sevgilinin kaş mihrabına yönelten makta.
Latîfî ve Kınalızâde'nin II. Murad'a verdiği matla: sevgiliden öpücük dilemeyi haddi bilmeyen âşığın, isteğini anlayışlı olanın sezgisine bırakarak söylediği beyit.
Kitabın ilk gazeli: elest şarabıyla sarhoş âşıklar, harabeye çekilen dervişler, aşk ateşinde yanan pervaneler ve inci döken bir dalgıç olarak şair.
Uyarıları dinlemeyen âşığın başına cefa taşlarının yağdığını anlatan, taş ile başı kafiyede buluşturan ve Kınalızâde ile Beyânî'nin aktardığı Remzî matlaı.
Osman Gazi'nin rüyasının ardından "oğlum" diye seslenen ve "senüñdür" redifiyle zaferi, devleti ve cihan hâkimiyetini bir bir sayan yedi beyitlik manzume.
Sülûkî'nin mum ile pervane hikâyesini fanusun içinde bir kavuşmaya çeviren beyti: cam kılıf bir gömlek, yanma yerine eğlence ve sevgiliye dolaylı bir istek.
Rûhî Fâzıl Çelebi'nin haddini bilmeyip sevgilinin yanağına özenen ayı anlatan beyti: hadd ve daire kelimelerinin iki anlamı ve ayın lekelerine getirilen açıklama.
Refîkî'nin kaşın hayaliyle incelip hilale dönen âşığı anlatan matlaı: hilal ile hayal kafiyesi, zayıflık mazmunu ve Hüsameddin'in helâk okuyuşu.
Sıdkı Mustafa Paşa'nın "-yi gör" redifli iki beyti: gül mevsiminde dönen kadehler, insanı bülbüle çeviren şarap ve gül ile bülbülün yerini alan kadeh ve ney sesi.
Şeyhî'nin bir kasidesinin matlaı: övülen kişinin can bağışlayan sözü karşısında ölüleri dirilten Mesih'in bile sustuğunu söyleyen, rûh kelimesi üzerine kurulu beyit.
Bahâeddîn Mehmed Efendi'nin üç beyitlik gazel parçası: mürşidin yüzünü görmenin feyzi, Allah ehlinin himmeti ve gönlün Allah'ın nazargâhı olması.
Sevgilinin kara beni için tenine bin bir kara dağ yakan âşık: Cevherî'nin matlaında kara dağ ile ak yüz karşıtlığı ve yüzü ak olmak deyiminin kullanılışı.
Ehlî'nin makamları hırsızın kaptığını, dürüst olanın eli boş kaldığını söyleyen beyti: doğru ile uğru oyunu ve şairin meslek hayatındaki kırgınlıklar.
Emîrî'nin Âşık Çelebi'de tam kalan mahlaslı gazeli: bir andan ibaret ömür, ilim ehlinin haset yarışı, iki kardeş kanı ve şeyhlerle dolu bir şehir.
"Bencileyin" redifli gazelden dört beyit: gam gecesinin mumu, ciğer kanı dolu kadehler, yay kaşlının oku ve melamet oklarına hedef olmayı öğütleyen son beyit.
Zekâî'nin kayıp inşa kitabı Suver-i Mekâtib'in manzum dibacesinden üç beyit: selam, dua, övgü ve özlemi seher yeli, gül ve bülbül benzetmeleriyle anlatır.
Siyâbî'nin üç kaynakta birden geçen matlaı: âşığın göğsüne açtığı elif yaralarını selviye, yanık dağlarını güle benzeten ve acıyı taze bir bahçeye çeviren beyit.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.