Derviş Edna'nın bozulan zamana karşı sabrı öğütleyen nefesi: gizlenen hakikat ehli, iftiraya uğrayan doğruluk, tahttan inecek zalim ve "otuz üçte açılacak" yazı.
Kul Hüseyin'in "-manın sırası" redifli güzellemesi: bir güzele düşen meyil, gizli konuşmanın, ağlamanın, barışmanın ve sonunda yârle kavuşmanın sırası geldiğini söyleyen âşık.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı dîvânının ilk beyti: dört beş bölük güller ve bülbül ordusu; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Mustafa Vâzıh'ın "dirler" redifli gazeli: aynen mi yoksa gözüyle mi ceylana benzeyen sevgili, rastıklı kaş, "emlik kuzu" sözü ve eş'âr ile iş'âr cinası.
Harîmî'nin "-en" kafiyeli gazeli: bağrını delen Aden incisi, toprağa düşen Hoten miski, Kâbe yolundaki dikenin güle dönmesi ve âşığa gülden biçilen kefen.
Kara Fazlî'nin, satranç terimleriyle açılıp cılız atını gülünç bir dille anlattıktan sonra Şehzade Mustafa'dan yeni bir at istediği yirmi dokuz beyitlik kasidesi.
Basîrî'nin belâ için yaratılmış âşığı anlatan gazeli: pencereleri göz olan dert evi, külhanda yatan deli gibi gönül ve okun temreninden dövülen yara dikme iğnesi.
Münîrî'nin Şehzade Ahmed'e kırk iki beyitlik Farsça "gonca" redifli kasidesi; gonca Yusuf, süvari ve davacı kılığına girer, sonunda şairin divanına serlevha olur.
Adlî'nin sevgilinin güzelliğini ezelde verilmiş bir pay olarak anlattığı, onu Yusuf'a benzetip dünyanın padişahı ilan ettiği "eylediler" redifli gazeli, yorumuyla.
Cefaya sitemle başlayıp sevgilinin tatlı dudaktan çıkan sövgüsüne duayla karşılık veren, rakibi öldürmeyi gaza sayan "-lar it" redifli beş beyitlik gazel.
Cûdî'nin Fuzûlî'nin ruhunu sevindirmek istediği gazel: Yusuf'un zindanını aydınlatan güzellik, gülen güle dönen ağlayan göz, yüz çeviren ayna ve feryada dönen nağme.
Sâhib'in "bahs" redifli münazara gazeli: değirmenle tartışan tane, tespihe karşı kadeh, sahte ve gerçek gözyaşı, zülüf ile tarağı barıştıran gönül ve fanusa çarpan pervane.
Divanı açan ikinci sâkî rubaisi: rintler meclisine açıkça sunulan şarap, Peygamber'e salavat ve Ehl-i Beyt'e dua ile tamamlanan kısa bir açılış düzeni.
Orhan'ın "Bu hisârı baña vir" teklifini reddeden Karatekin tekfurunun hisarının yağma edilişini anlatan, her beyti "kal'a" sözüyle biten altı beyitlik manzume.
Saçın kokusuyla yetinen gönlü bile rakibin engellediği gazel: melekten üstün sevgili, dillere destan bir aşk ve mülkü şarapla sevgiliye harcamayı öğütleyen makta.
Refîkî'nin Nesîmî zeminine ikinci nazîresi: boyu görüp 'Ne hoş kâmet, Allahu ekber' diyen müezzin, ay ışığında titreyen keten gibi yasemin ve mahlastan sonra gelen beyit.
Velî sevgisi ve Hizbü'l-bahr öğüdünden Hâlidî hatmine birlik çağrısına, oradan öteki tarikatların “dede”lerine sert ama ölçülü bir eleştiriye uzanan bâb.
Derviş Edna'nın Muharrem ayında pirine kavuşmasını anlatan nefesi: nurla yoğrulmuş yüz, hırka ve tâc, nasip dağıtan el ve Kevser başında görülen Ali.
Kul Hüseyin'in "bir nokta" redifli nefesi: Elest tahtında görülen nokta, ism-i azam, yüz on dört sure ve altı bin altı yüz altmış altı ayetin besmeledeki be harfinde toplanması.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı semâ‘îsinin ilk beyti: sevgiliye gönderilen nâme ve renkli câme; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Mustafa Vâzıh'ın Yusuf suresini okuyan bir mektep çocuğuna yazdığı gazel: Nahşeb kuyusu, sevda mizacına şekerli kahve ve billur şişedeki mürekkep.
Harîmî'nin "-en" kafiyeli gazeli: naz öğretmeni put, boynuna kendi eliyle ip geçiren âşık, toprağa düşen reyhan ve yasemin ile "yil, yiri, yirine" ses oyunu.
Kara Fazlî'nin, kışı bahçe ülkesine saldıran bir sultan gibi anlattığı ve karın gümüşünü Şehzade Mustafa'nın cömertliğine bağladığı otuz beyitlik şitaiyyesi.
Basîrî'nin âşığın zayıflığını anlatan gazeli: mektuba dönen kemikler, gam tandırında alev dil, yerdeki izinden ayırt edilemeyen beden ve gözyaşı gümüşünü sınayan kara göz.
Münîrî'nin Şehzade Ahmed'e kırk iki beyitlik Farsça kasidesi; içindeki gazelden sonra kendini Peygamber'in adaşı olan şehzadenin yanında bir Hassân'a benzetir.
Adlî'nin yumuşak huylu bir sevgiliyi hayal ettiği, mahlas beytinde kendine "sultan geçinirsin, can bedelini ödeyecek gücün var mı" diye sorduğu gazeli, yorumuyla.
Dostun düşman, hekimin zehir veren çıktığı tersine dönmüş bir talihi "oldı âkıbet" redifiyle anlatan, Mihrî'nin kendi işini garip bulduğu beş beyitlik gazel.
Riyâ ile bûriyâ, gösteriş ile hasır: "farkı var yokdur" redifli hiciv gazelinde midesi yoklanacak şeyh, döngüsel mantık, yankı gibi ilim ve Kays'tan farksız Mecnun.
Sâhib'in "geç" redifli hikemî gazeli: vatanından ayrılıp aziz olan Yusuf, Yemen'den çıkıp ün kazanan akik, "geçenden geç" atasözü ve gönül değirmeninde un olan düşünce.
Divanın gazel bölümü, dokuz beytinin her biri "Ey ‘aşk" diye açılan bu şiirle başlar; aşk burada sözün, nağmenin, şarabın ve yolun kaynağı olarak çağrılır.
Karatekin'in alınmasından sonra İznik'e baskı kuran uç gazilerini, Konur Alp'ın Akyazı'daki, Akça Koca'nın İzmit tarafındaki ve Gazi Rahman'ın akınlarını anlatan beş beyit.
Birinci çoğul şahısla konuşan âşıkların gazeli: toprak olup ahla süpürülen beden, başa konan şarap, ayrılık oklarına germe göğüs ve göklere denk sayılan eşik.
Pervâne Bey'in 'Refîkî-i Amâsiyyevî' diye andığı gazel: ezel kurasında güzellere naz, âşıklara niyaz düşmesi, mektupla yazılan gönül ve servi gibi başı dik sevgili.
Kitabın tek rubaisi: velîlerin ruhlarını ölü sanan sofuya cevap, baltadan çok kesen ilâhî kılıç ve ölü kalpler için şişeden çıkan şifalı bir ilaç.
Derviş Edna'nın 1327 (1909-1910) yılında söylediği medetnamesi: azan âlem, Ehl-i Beyt yoluna dizilen çakallar, sancak çeken Hünkâr ve "Yetiş aslan Ali'm arada kaldık".
Kul Hüseyin'in "Elestü'den âşık oldum nura ben" nefesi: Hint'ten gelen bezirgân, arşın burcundaki elif ile mim, Mansur gibi dara durmak ve yâr yarasını çeken âşık.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.