Derviş Edna'nın pirini ziyaret etmenin sevincini anlatan nefesi: Balım Sultan'a yakarış, mülkün sahibi Ali, Kızıl Deli'den bağlanan bel ve Elest'ten gelen ikrar.
Kul Hüseyin'in Gaziler Ovacığı muhabbetlerinde coşkuyla söylenen deyişi: Hacı Bektaş'tan gelen dolu, Selman'ın keşkülü ve "Bir sen iç efendim bir de bana ver".
Sıdkî Baba'nın "senindir" redifli bağlılık deyişi: kapının kölesi Selman, sancaklar ve kurbanlar, kudüm ve ney sesleri, kutupların kutbu sayılan bir dergâh sahibi ve kurban olan can.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: adil ve kerem sahibi efendiden af dileyen âşık; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Nigârî'nin doğduğu Bergüşad'ı, Hekeri ırmağını ve Karabağ'daki sevgilisini andığı gazel: gurbet acısı, Yakup telmihi ve Azerbaycan Türkçesinin sesi.
Mustafa Vâzıh'ın son beytinde Hafîd adlı bir şairi nazireye çağıran gazeli: uzun dert, Kâfirûn suresine benzeyen gözler ve "torun" kelimesiyle yapılan söz oyunu.
Harîmî'nin ikilemelerle kurulan gazeli: gönül levhasına yazılan elif boy, yola tabak tabak altın saçan gül ve gözde kap kap dolan ciğer kanı.
Fedâî Baba'nın Atatürk'ün ölümü üzerine söylediği ağıt: "Eyvah göçtü Türk atası" nakaratı, öşrün kalkması, bedava ilaç, tren ve uçakla Cumhuriyet'in köylü gözünden anlatımı.
Kadı Burhaneddin'in cefa taşı ile cam gönlü karşılaştırdığı gazel beyti: kırılgan gönül Şiraz demirinden değildir; taş ile sırça arasında bir tezat.
Kara Fazlî'nin "nevrūz" redifli, baharın gelişini kâtip kalemiyle anlatıp Şehzade Mustafa'nın yüzünü nevruza benzettiği otuz iki beyitlik nevrûziyye kasidesi.
Basîrî'nin "eyleyen" redifli gazeli: âşığı unutup rakiple kadeh içen sevgili, gözün kadehinden ciğer kanı, parçalanan sabır cübbesi ve gönül tandırından kaynayan tufan.
Münîrî'nin II. Bayezid'e kırk beş beyitlik Türkçe kasidesi; Ahmed Paşa'ya nazire olarak yazılmış, sevgiliden sultana geçer ve gezegenleri onun hizmetinde gösterir.
Adlî'nin gül mevsimi ve kadeh meclisiyle açılıp karınca ile Süleyman telmihine uzanan "ferah" redifli beş beyitlik gazeli, günümüz Türkçesi ve yorumuyla.
Mihrî Hatun'un Şeh Süleymân'a sunduğu, "ol lâ-cerem" redifli 17 beyitlik kaside; Kurban bayramı duası, Hz. Süleyman telmihi ve Hassân'ı anan fahriye beyti.
Işık uğramaz, gece ağarmaz, selvi gölge etmez: "itmez baña" redifli gazelde tabiatın mezarına düşen ruh, mağara dostu olmayan yâr ve sevgilinin istiğnâsı.
Sâhib'in I. Mahmud'un Bahâriye Köşkü'nde uçan bir kuşu vurmasını kutlayan manzumesi: "sen ne kuşsun" deyimi, Rüstem'in göz delen oku ve iki mısralık çifte tarih.
Keçe yükleri arasına saklanan gaziler Çakırbınarı düğününde Bilecik'i, ardından Yarhisar'ı ve İnegöl'ü alır; tuzak kuranın tuzağa düştüğünü söyleyen dört beyit.
Sevgilinin bağ seyrine çıkışını bir padişah alayı gibi anlatan sekiz beyitlik gazel: yolu gözleyen nergis, el pençe divan duran şimşirler ve iki göz deryası.
Elif ile dal harflerinden 'ad' kelimesini çıkaran beyit, zulüm harfini öğreten hoca ve hilal kaşla gelen bayram: 'feryâd feryâd' diye açılan bir Refîkî gazeli.
Peygamber göndermenin hikmeti, peygamberlerin sayısı üzerine bir akıl yürütme, melekler, kitaplar, bedenle miraç ve velilerin kerametleri; Sa'dî Çelebi'nin Arapça beyitleri.
Gül tenli sevgili süsen renkli bir elbise giyince ona bakanın taze gül ile süseni bir arada toplamış olduğunu söyleyen, Latîfî'nin Sürûrî'den son seçtiği matla'.
Yeni mürîde girdiği yolu öven gazel: şeriattan bir an ayrılmayan, dört mezhep üzere yürüyen, sohbete dayanan Nakşibendî yolu ve Şâh-ı Bahâ unvanı.
Zulmü azalsa can, cefası insaflı olsa cânân olacak bir peri: Ehlî'nin matlaında can ile cânân arasındaki derece ve hele kelimesinin iki anlamı.
Derviş Edna'nın "Gel nasihatımı tuta gör kardaş" nakaratlı öğüt şiiri: taşıma suyla dönmeyen değirmen, Ali'nin sırrı, Fatiha ile Yasin ve ölümde belli olan yoldaş.
Kul Hüseyin'in "Ben de şu dünyada üç güzel gördüm" diye açılan nefesi: Hak, Muhammed ve Ali, ceylana benzeyen pir, Mart borası gibi esen kötü söz ve virane dünya.
Sıdkî Baba'nın "sen sefa geldin" redifli karşılama deyişi: yüzünde yüz on dört sure gizli, konduğu evleri nura boğan, Horasan şahı diye karşılanan bir çelebi konuk.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: güzle geçen gül bahçesi ve garip garip ağlayan bülbül; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Nigârî'nin "olmayan bilmez" redifli gazeli: aşkın, ayrılığın ve hakikatin ancak yaşayanca bilinebileceği; Leylâ, Ferhad ve Hallâc telmihleri.
Mustafa Vâzıh'ın tek bir noktayla rahmeti zahmete çeviren gazeli: mercan uçlu kılıç kirpikler, yılan zehrine şerbetli ben ve kamet getiren müezzin sevgili.
Harîmî'nin "-âne" kafiyeli gazeli: Hüsrev'in meclisinde masala dönen Şîrîn, pervaneyi geride bırakan âşık ve meyhanenin değerini düşüren gönül evi.
Fedâî Baba'nın Amasya'yı "vatan ilimiz" diye andığı ve "Arzumuz Hubuyar Sultan" nakaratıyla bir ermişin eşiğine varma dileğini söylediği, divandan kalan dörtlük.
Kadı Burhaneddin'in aşk acısını bir damıtma atölyesine benzettiği gazel beyti: sevgilinin gözleri ciğer kanını yürek ateşiyle suya çevirir, imbiğe gerek kalmaz.
Kara Fazlî'nin Şehzade Mustafa'nın sultanın fermanıyla Kızılbaşa karşı sefere çıkışını anlatıp onu "ikinci Rüstem" diye övdüğü otuz beş beyitlik gaza kasidesi.
Basîrî'nin matlaı Âşık Çelebi'de de geçen gazeli: büyü oku kirpik ve yay kaş, güneşi kıskandıran yanak, âşığa yetişemeyen ney ve Yusuf'a secde eden güneşle ay.
Münîrî'nin II. Bayezid'e ağaç biçiminde yazdığı yirmi üç beyitlik Farsça kaside; gövde beytinin sözleri, sağa sola uzanan yirmi iki dalda yeniden filizlenir.
Adlî'nin aşkın her yüzünü "telh" (acı) redifiyle anlattığı, ilk mısraı nüshalarda kafiye sorunu taşıyan beş beyitlik gazeli, günümüz Türkçesi ve yorumuyla.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.