Sıdkî Baba'nın "kapısına" redifli öğüt deyişi: mürşidi tanımak, Mansur gibi dara durmak, dört kapı üzere selam, secdeden kaçan İblis ve Hünkâr evladının eteğini tutmak.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: divane ve viran gönlün özgürlük ve vuslat özlemi; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Nigârî'nin Hz. Peygamber'in güzelliğini feleğin dönüşü, Ay, Leylâ ve Mecnun mazmunlarıyla anlattığı "Muhammeddir" redifli bir naatın matlaı.
Mustafa Vâzıh'ın Dîvânçe'deki tek Farsça gazeli: "bu da geçer" redifiyle acının, güzelliğin ve dünya gamının geçiciliği üzerine beş beyit ve aktarımı.
Harîmî'nin sîn harfli gazeli: Halîl'in ateşi ve İsa nefesi, aşk pazarındaki muhtesip, mahmil bağlayan kervan ve müridine susmayı öğütleyen şeyh.
Edâyî'nin aşk bulutundan dünyaya yağan damla ve âlem sedefindeki bulunmaz inci matlaı; nisan yağmuru inanışı ve şairi şiirin incisinden habersiz sayan Âlî'nin çelişkisi.
Mustafa Kemal'e tasavvufun diliyle övgü: Fedâî Baba'nın kutup sultanı, gayb erenleri, Cumhuriyet devri ve tren hatlarını anan "sen oldun" redifli gazeli.
Abdurrahman Kâmil Efendi'nin "Bu ḳadar ḥasrete ṣabr idemezem sulṭânım" gazeli: hasret, unutulma korkusu ve aşk çilesini tamamlayıp "aşk mürşidi" olma iddiasıyla on üç beyit.
Kadı Burhaneddin'in mihrap ile meydanı karşılaştırdığı beyit: sofunun dileği namazdır, er kişinin arzusu meydandır; savaşçı bir sultan şairin sesi.
Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi'nin kazaskerken bir âlimin risalesine imza yerine yazdığı Arapça rubai; Hüsameddin'in Amasya Tarihi'nde Arap harfleriyle korunmuştur.
Kara Fazlî'nin bir meleğin ağzından şehzadelerin sünnet düğününü, ziyafeti ve ateş oyunlarını haber verip Kanuni'yi övdüğü kırk dokuz beyitlik ikinci sûriyyesi.
Basîrî'nin iki dilekle açılan gazeli: sevgiliyi görmek ve rakibi görmemek, Rum'a düşmüş Hintli ben, çaresiz hekim, dil kesilen bülbül ve kâinatı yakacak âh.
Münîrî'nin II. Bayezid'e elli yedi beyitlik bahar kasidesi; Mesih nefesli sabah yeli ve Musa'nın ateşi gibi gülle açılır, sultanı devlet bağının gül fidanı diye över.
Adlî'nin "abes" redifli gazeli; rakibi karga ve köpeğe, zahidi aydan kaçan tilkiye benzeten, derde alışmışa dermanı abes sayan beş beyit, günümüz Türkçesiyle.
Mihrî Hatun'un bayram ile baharın aynı günlere rastlamasını anlatıp Şehzade Ahmed'i övdüğü yirmi beyitlik kaside, günümüz Türkçesi ve edebî yorumuyla.
Arapça bir mısrayla açılan Fuzûlî naziresinde aşk hem deniz hem hamurdur; zerreler birbirini çeker, havasız gönül evinde can yaşamaz, "aşk olsun" iki anlamıyla okunur.
Sâhib'in Hattî Mustafa Çelebi'nin yüzünde beliren ayva tüylerine düşürdüğü tarih: güzellik şehrine çekilen sur, Rum'u fetheden Çin ve Kâbe örtüsüne benzeyen sakal.
Köse Mihal kılavuzluk eder, Sakarya geçilir, Göynük ve Gül-Falanoz yöresine akın edilir; esir alınmayıp ganimetle dönülen bu akını dört beyit izler.
Karalar giymiş Frenk güzeli için yazılan gazel: zünnar düğümü, İsa'nın can veren yolu ve "Sen İstanbul şahısın, o Galata şahıdır" diye biten ünlü makta.
Sevgiliden ayrı düşeni asıl garip sayan bu ikinci Ulvî nazîresinde gülün nazı, bülbülün yalvarışı, zahidin hırkası ve âşığın haçı yan yana durur.
Kader ile kulun seçimi, fiille birlikte gelen güç, ecel ve haramın da rızık oluşu; arada şairin kendi nefsine yönelttiği öğüt. Sa'dî Çelebi'nin manzum akaidinden, Arapça ve Türkçe.
Gelibolulu Sürûrî'nin Kasımpaşa'daki mezar taşında yazılı olan ve kabrinin yanından dua ederek geçenlerin cennete imanla göçmesini dileyen beyti.
Bir aşk gazeli diliyle yazılmış na't: mihrap ve kıble olan kaşlar, secde yeri yanak, Tîn, Duhâ ve Şems surelerine gönderen yüz ve günahı âdet edinen şair.
Canını sevgilinin bir sövgüsüne değişen âşık: Ehlî'nin beytinde aşkı bir alışverişe çeviren pazarlık dili, al da sun ifadesi ve sövgünün lütuf sayılması.
Derviş Edna'nın sekiz heceli "Düldül'ün yeli mi ola" nefesi: kudretten esen yel, muhabbet tanburu, Mehdi'nin gelişi ve kendisine "deli" diyenlere verdiği cevap.
Kul Hüseyin'e mal edilen ve derleme kaynaklarında Hüseyin Fevzi Efendi'ye ait olduğu da söylenen semah: "Ne sen beni unut ne de ben seni" nakaratlı bir ayrılık şiiri.
Sıdkî Baba'nın atasözü tadındaki sorularla kurulu öğüt deyişi: namertle sır, cimriyle altın, aslanla oyun ve Anka ile yarış; kimden uzak durulacağını anlatan bir yol ahlakı.
Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: candan bezen âşık, kanlı gözyaşı ve insaf dileği; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.
Nigârî'nin şiirlerini İlahî bir bağış, müritlerinin başında taşıdığı bir misk kutusu olarak anlattığı kıt‘a ve divanına gösterilen hürmetin hikâyesi.
Mustafa Vâzıh'ın dört beyitlik "lezîz" redifli gazeli: limonla yenen yemek, İstanbullu sevgiliyle sohbet, selam gibi gelen sövgü ve zemzemlenmiş kadeh.
Harîmî'nin 'ayn harfli kısa gazeli: bülbülün güle vedası, güneşe ışık veren güzellik, sırrını saklayan dudak ve bollukta kesada uğrayan şiir incisi.
İnsan yüzünü on iki imamla okuyan bir nefes: Fedâî Baba'nın gözleri, dudağı, kaşları ve alnı imamlara veren, yüzü Ümmü'l-Kitâb sayan kısa şiiri.
Abdurrahman Kâmil Efendi'nin üç beyitlik nâkıs gazeli: lütuf gözüyle bakılan gönlün aydınlanması ve azat edilmeyi istemeyen bir kulun hizmetinde kemal bulması.
Kadı Burhaneddin'in kükremiş aslanlar ve yıldırımla doğranan koç kılıçla kurulan tuyuğu: "kağan aslan" ve "koş kılıç" gibi eski Türkçe tabirlerin izinde.
Kara Fazlî'nin 1543'ten sonra Amasya'da Şehzade Mustafa'nın divan kâtipliğine atanması üzerine yazdığı, talihinin açılışını ve şehzadeyi övdüğü otuz yedi beyitlik kaside.
Basîrî'nin yakarışla açılan gazeli: güzellik Mushaf'ında elif boy ve med kaş, gözyaşı seline set çeken kirpikler, Hızır ömrü veren nefes ve hil'ate yeğlenen keçe.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.