
Deyiş 14 — Gel beri sır verme nadana hara
Sıdkî Baba'nın atasözü tadındaki sorularla kurulu öğüt deyişi: namertle sır, cimriyle altın, aslanla oyun ve Anka ile yarış; kimden uzak durulacağını anlatan bir yol ahlakı.

Sıdkî Baba'nın atasözü tadındaki sorularla kurulu öğüt deyişi: namertle sır, cimriyle altın, aslanla oyun ve Anka ile yarış; kimden uzak durulacağını anlatan bir yol ahlakı.

Kul Hüseyin'e mal edilen ve derleme kaynaklarında Hüseyin Fevzi Efendi'ye ait olduğu da söylenen semah: "Ne sen beni unut ne de ben seni" nakaratlı bir ayrılık şiiri.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: ömürden el çekiş ve Mevlâ'nın takdirindeki teselli; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın Pîrî Baba soyundan bir sevgiliyi, Kul Fakir'i ve 1330 (1911-1912) yılını andığı nefesi: Kırklar meydanı, Burak ve ana rahmine düşen ruh.

Millî Mücadele yıllarının sesi: Fedâî Baba'nın "Aslımız Türk, neslimiz Türk" dediği, Yunanlılara karşı duruşu anlatan "değiliz" redifli manzumesi.

Sıdkî Baba'nın "bakın" redifli övgü deyişi: meclise gelen hublar sultanı, gözünde Fecr ve yüzünde Nur suresi okunan, eşiği Kâbe sayılan bir güzel ve Leyla ile Mecnun.

Kul Hüseyin'in "pak ister" redifli nefesi: Kerem Allah Ali, talip-pir-sultan zinciri, işaretle anlayan arif ve bir gönle iki yapı sığmayacağını söyleyen birlik öğüdü.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: adil ve kerem sahibi efendiden af dileyen âşık; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın pirini ziyaret etmenin sevincini anlatan nefesi: Balım Sultan'a yakarış, mülkün sahibi Ali, Kızıl Deli'den bağlanan bel ve Elest'ten gelen ikrar.

Fedâî Baba'nın Atatürk'ün ölümü üzerine söylediği ağıt: "Eyvah göçtü Türk atası" nakaratı, öşrün kalkması, bedava ilaç, tren ve uçakla Cumhuriyet'in köylü gözünden anlatımı.

Sıdkî Baba'nın "senindir" redifli bağlılık deyişi: kapının kölesi Selman, sancaklar ve kurbanlar, kudüm ve ney sesleri, kutupların kutbu sayılan bir dergâh sahibi ve kurban olan can.

Kul Hüseyin'in Gaziler Ovacığı muhabbetlerinde coşkuyla söylenen deyişi: Hacı Bektaş'tan gelen dolu, Selman'ın keşkülü ve "Bir sen iç efendim bir de bana ver".

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: güzle geçen gül bahçesi ve garip garip ağlayan bülbül; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın "Gel nasihatımı tuta gör kardaş" nakaratlı öğüt şiiri: taşıma suyla dönmeyen değirmen, Ali'nin sırrı, Fatiha ile Yasin ve ölümde belli olan yoldaş.

Fedâî Baba'nın Amasya'yı "vatan ilimiz" diye andığı ve "Arzumuz Hubuyar Sultan" nakaratıyla bir ermişin eşiğine varma dileğini söylediği, divandan kalan dörtlük.

Sıdkî Baba'nın "sen sefa geldin" redifli karşılama deyişi: yüzünde yüz on dört sure gizli, konduğu evleri nura boğan, Horasan şahı diye karşılanan bir çelebi konuk.

Kul Hüseyin'in "Ben de şu dünyada üç güzel gördüm" diye açılan nefesi: Hak, Muhammed ve Ali, ceylana benzeyen pir, Mart borası gibi esen kötü söz ve virane dünya.

Kul Hüseyin'e ait olarak derlenen bir veda deyişi: "Bizi seven canlar ağlamasınlar" nakaratı, kefen, Yasin ve Hüseyin Gazi'den şefaat dileği; dizelerde bir "Derviş Ali" de konuşur.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı koşmasının ilk dörtlüğü: Elest şarabıyla sarhoş bülbüller ve ilahî aşk; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın dört dörtlüklük tövbe nefesi: Hakk'ın buyruğuna iman, iyilikte durmak, yetmiş üç fırka ve "gönlünde sultanı duran incinmez" nakaratı.

Fedâî Baba'nın şehri Amasya'yı ve doğduğu Ebemü (Yassıçal) köyünü adıyla andığı, baharda coşan dereleri ve Dive'nin selini övdüğü, divandan kalan dörtlük.

Sıdkî Baba'nın "gözleriz" redifli yol beyanı: Hünkâr soyuna biat, Balım Sultan'ın sırrı, sulbden sulbe geçen nur ve daldan dala konan karga ile güle konan bülbül.

Kul Hüseyin'in "Bana söylerseniz Ali'den söylen" nakaratlı düvaz-ı imamı: ilk dizesi derlemede bulunamamış, Hayber kapısını yıkan Ali'yi ve On İki İmam'ı öven on dörtlük.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı dîvânının ilk beyti: devran kelimesinin oyunları, zülüf ülkesi ve naz atı; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın cem erkânı üzerine nefesi: çoban rehber ile koyun talip, günahını saklayan yüzü kara talip, dedikodu ile gıybete karşı uyarı ve Deccal zamanı.

Fedâî Baba'nın rüyada erenler tarafından mahlas verilişini anlattığı dörtlük: bade içme geleneği, "hulusî kalp", nazar kılmak ve Fedâî adının anlamı üzerine.

Sıdkî Baba'nın düvaz-ı imamı: Hasan'dan Mehdi'ye On İki İmam'ı sırasıyla anan, "İnsan-ı Kâmilden ayırma bizi" nakaratıyla dua eden ve cemde okunmaya uygun bir şiir.

Kul Hüseyin'in adil hünkârına seslenen güzellemesi: "Derman eyle bu dert bizi almadan", bayramda barışan küskünler, kabir başında beklenen yâr ve son vasiyet.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı kalenderîsinin ilk beyti: anlatıldıkça birden bine çıkan dert; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın Kerbela mersiyesi: kat kat küfür ordusu, Hür'ün Hüseyin safına geçişi, Şam'a götürülen kadınlar, yetmiş üç yara ve "Düşün Kerbela'yı sabret bakalım".

Fedâî Baba'nın keramet gösterse, ağzından inciler saçsa, göğe uçsa bile halkın inanmayıp ona sihirbaz diyeceğini söylediği sitemkâr dörtlük ve anlamı.

Sıdkî Baba'nın "bilmem ne haldir" redifli deyişi: dosta gitmek isteyen dervişin önünü kesen kış ve duman, hazırlanıp göçülemeyen gönül kervanı ve Yıldız Dağı'nın Secer belleri.

Kul Hüseyin'in "-maz da neyler" redifli nefesi: Ehl-i Beyt'e ikrar veren talibin doğru yolu, otuz altı bin halife, Hasan Dede ile Veli Sultan ve birlik öğüdü.

Tokatlı Nûrî'nin Merzifon Cönkü'nde kayıtlı düstûrunun ilk bendi: nakaratlı bent ve merhametsiz servi boylu sevgili; özgün metin, günümüz Türkçesi ve yorum.

Derviş Edna'nın sekiz heceli düvaz-ı imamı: On İki İmam'ın adları, Kerbela'nın kanı, Kırklar meclisinde Selman'ın keşkülü ve her şeyin bir noktadan çıktığı inancı.

Sıdkî Baba'nın turnalama deyişi: Amasya'da Hamdullah'ın postundan Merzifon, Harız, Çorum, Bozok ve Malya üzerinden Hacıbektaş'a uzanan ziyaret yolunu turnalara tarif eder.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.