"İnşallah" redifli bir ikrar deyişi: yüz yirmi dört bin nebi, ölmeden önce ölmek, bu hana üç beş kez gelmek, Elest meclisi ve Veysel Karanî ile Yemen'den gelenler.
Senâyî'nin yalnız Âşık Çelebi'de kalan matlaı: yanağın aynasını paslandıran ayva tüyleri, güneşle barışmayan gölge ve süse ihtiyacı olmayan ay yüz.
Latîfî'ye göre Melîhî'nin dilinden düşmeyen rindane beyit: şarap iç, hoş geçin, gönül yıkma, Kerîm'in işi keremdir; aidiyeti kesin olmayan bir yaşama düsturu.
Nigârî'nin aşk çölünde yalnız dolaşan gönül hümâsını anlattığı beyit: Anka ile kıyas ve "tek" kelimesinin iki anlamıyla kurulan bir söz oyunu.
Nelmî ile Sabrî'nin sırayla beyit söyleyerek birlikte yazdığı "aşk" redifli müşterek gazel: tevhid, idrakten aciz kalmak ve aşk makamının anlatılamazlığı.
Mustafa Vâzıh'ın Dîvânçe'deki tek mütekarib vezinli gazeli: Arapça "mā-meżā" ve "mā-cerā" kafiyeleri, Farsça bir beyit ve fesin altından taşan perçemler.
Âşık Çelebi'nin Kâmî'den aktardığı mesnevi biçimli beyit: aşkın mahkemesinde sözü geçmeyen akıl, azledilmiş bir kadıya benzetilir; kadı şairin kendi mesleğidir.
Harîmî'nin gül-diken mazmunuyla açılan gazeli: göğüs sandığındaki sevgi hazinesi, külhanda yatan abdal ve avı hiç eksik olmayan şahin gibi bir şair.
Kemalpaşazâde'nin "sakla malı / saklamalı" cinasıyla kurulan ünlü kıt‘ası: malı korumak öğüdü ve kemalin bile mala dönüştüğü bir çağa yöneltilmiş taşlama.
Dokuz feleği dolaşıp sevgiliyi bulamayan ah: Hüsameddin'in Edâyî Receb Bey'e, Kınalızâde'nin İstanbullu Kazzâz Bekir Edâyî'ye mal ettiği, aidiyeti tartışmalı bir matla.
Fedâî Baba'nın Hz. Ali methiyesi: Aliyyü'l-A'lâ, Hel etâ, lâ fetâ, turnadaki ses ve dört kapı kırk makam ile örülen beş dörtlüklük bir övgü şiiri.
Selîmî'nin Farsça gazelinden iki beyit: seferlerdeki perişanlığın gönülleri toplamak için olduğu matla ve zaman ülkesini kolayca alan bir padişahın iradesi.
Abdurrahman Kâmil Efendi'nin elif-nâmesi: her mısraı Arap alfabesinin bir harfiyle başlayan, elif'ten ye'ye yirmi dokuz harfi sevgiliye yakarışla dizen kaside.
Kadı Burhaneddin'in Şam ile Rum'u andığı tuyuğ: düşmana demir, dosta mum olan bir hükümdarın sözü ve Berkuk ile Bayezid'le kurulan ittifakın şiirdeki izi.
Ahmedî'nin Bedâyi'u's-sihr risalesinde tevşîh örneği olarak verdiği iki beyit: kırmızı harflerinden şairin adını taşıyan gizli bir beyit, baştaki kelimeler atılınca bir rubai çıkar.
Hüsameddin'in Mütenebbî'ye atfettiği, her güzelliği kendinde toplayan ve ufku ay gibi sivri dağlarla çevrili bir beldeyi öven iki Arapça beyit.
Gelibolulu Sürûrî'nin ayın çevresindeki ağılı, sevgilinin büyüleyen gözünden kaçan ayın dua ile çizilmiş bir koruma dairesine sığınması diye yorumlayan beyti.
Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi'nin, onu Şehzade Ahmed taraftarlığıyla suçlayan imzasız kâğıdın yazarlarını Yavuz Sultan Selim'e bir beyitle bildirmesinin hikâyesi.
Kara Fazlî'nin dünyanın faniliğini köşk ile mezar, samur ile kefen gibi tezatlarla anlattığı, gönül yapmayı ve ibadeti öğütlediği yirmi üç beyitlik nasihat kasidesi.
Basîrî'nin rindâne gazeli: gece meclisinin mumlarıyla yanan gönül, meyhane köşesinde başını ve varlığını yitirmişlerle sohbet, dermansız dert dilemek ve selamet yerine melamet.
Sâfî'nin (Cezerî Kasım Paşa) Latîfî, Kınalızâde ve Beyânî'nin aktardığı matlaı: sıcak ile soğuk, saçılmak ile açılmak arasında kurulan tezat ve iki türlü okunabilen gül.
Hüsameddin'in Âfitâbî'ye verdiği, başka kaynakta bulunamayan iki beyitlik öğüt kıt'ası: gafletten uyanma çağrısı ve beş vakit nevbeti benzetmesi.
Hubbî Hatun'un İmâdü'l-cihâd'daki üç beyitlik mesnevisi: gazayı Peygamber'in sanatı olarak anan, dünyanın süsüne gönül verenleri kör sayan kısa bir öğüt şiiri.
Pervâne Bey Mecmuası'nda "Sa'dî Çelebi Efendi" adıyla kalan, Necâtî'ye nazire gazel: gözyaşıyla çatlayan beden ve ecelden başka ziyaretçisi olmayan âşık.
Münîrî'nin Hasan ve Hüseyin için yazdığı kırk beyitlik Kerbelâ mersiyesi; feleğe sitemle açılır, Fırat'tan güneşe bütün tabiatı yasa ortak eder.
Adlî mahlaslı II. Bayezid'in "baña" redifli gazeli: düşman kesilen dostlar, âşığa ağlayan dağ, zülüf bulutu ardında kalan güneş ve "bîzâr / bâzâr" ses oyunu.
Mihrî Hatun'un Şehzade Ahmed'i gül, sümbül, lâle ve bülbül mazmunlarıyla övdüğü, uzun ömür dualarıyla bitirdiği on sekiz beyitlik medhiye kasidesi.
Hamd manzumesinin ardından gelen yedi beyitte kul kendini bir avuç toprak sayar; yüz suyu ve inci imgeleri, eserinin cahiller elinde hor görülmemesi dileğiyle biter.
Sâhib'in Hasan Paşa'dan gelen lütuf müjdesine yazdığı "-et geldi" redifli manzume: beklemenin sonu, şeker kamışına dönen kalem ve kafiye darlığını itiraf eden şair.
Âşıkpaşazâde'nin girişteki mesnevisinin son on bir beyti: Osmanlı soyunu anlatma niyeti, kendi neslinin bu hanedanla doğduğu iddiası ve ilk bâba geçiş.
İmgelerini "şâh şâh", dal dal sıralayan bahçe gazeli: yüze dökülen sümbül saçlar, karabiber salkımına benzeyen benler, goncanın mektubunu ezberleyen bülbül ve ahın muskası.
Yüzsuyunu Peygamber'e adayan şair, çocukken ümmetinden haberdar edilen nebî ve günde bin bayramla biten bir müjde: “saña” redifli yedi beyit.
Sevgilinin şeker dudaklarını Âl-i İmrân suresindeki "nebâten hasenâ" ifadesine bağlayan, nebât kelimesinin bitki ve şeker anlamlarıyla oynayan Remzî matlaı.
Sülûkî'nin şehrengizinden kalan beş beyit: Mutavvel ve Muhtasar ders kitaplarıyla övülen talebe Ömer, halvetine girilmek istenen şeyhzâde Mehmed ve şehrin kimliği sorusu.
Rûhî Fâzıl Çelebi'nin hacca giden dostu için söylediği iki beyit: Sehî'nin anlattığı vesile, kervan çanı gibi inleyen âşık ve kervanla birlikte çekilen ay.
Refîkî'nin Edirneli Nazmî'nin nazire mecmuasında korunan yedi beyitlik mahlaslı gazeli: haramî gözlü sevgili, gözyaşıyla silinen toz ve ah okunun fethettiği ülke.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.