
Gazel 265 — Āḫir olup ḳalmadan bu ḥasret ey dil yarına
Münîrî bu gazelde yarın ile yâr arasında ses oyunu kurar; şeker tutan papağana benzeyen dudağı, kan dökme ikrarına hüccet yazan ayva tüylerini ve varına şükreden âşığı anlatır.

Münîrî bu gazelde yarın ile yâr arasında ses oyunu kurar; şeker tutan papağana benzeyen dudağı, kan dökme ikrarına hüccet yazan ayva tüylerini ve varına şükreden âşığı anlatır.

Kara Fazlî'nin Kâfzâde tezkiresinde kalan tek beyti: âşıkların kanını haksız yere dökme diye padişah sevgiliyi uyaran ve "kanı yerde kalmamak" deyimine dayanan söyleyiş.

Şehzade Bayezid'in gönlü bir denize, gözyaşını kıyıya vuran incilere benzettiği gazeli: zülfün kıvrımında kaybolan can, vuslat haberiyle silinen pas ve göğü yakan ah.

Münîrî bu gazelde sevgilinin yolunun tozunu yaraya merhem yapmak isteyen gözü anlatır ve dedikoducuları "it ürür, kervan yürür" atasözüyle susturur.

Kara Fazlî'nin Kâfzâde tezkiresinde kalan tek beyti: kılıçla ikiye bölünen başını bela düğününde gam mehterine çalgı yapmasını sevgiliden isteyen âşığın sözü.

Şehzade Bayezid'in saçın delisi gönül ile yanağın pervanesi canı anlattığı gazeli: Ferhad ile Şirin masalını unutturan aşk, gönülde saklanan hayal hazinesi.

Münîrî bu gazelde yara ve yarmak cinasıyla açılır; serçeye ok atan bakışları, kara toprağı kara kanla karartan kaderi ve vuslat gecesinde yanması gereken mumu anlatır.

Kara Fazlî'nin Kâfzâde tezkiresinde kalan tek beyti: gam okundan korunmak isteyene hedef gibi kimsenin karşısına dikilmemesini öğütleyen, uzlete çağıran söyleyiş.

Şehzade Bayezid'in her beyti bir soruyla biten gazeli: Aden'in mücevher kutusuna benzeyen ağız, var mı yok mu belli olmayan dudak ve saba rüzgârından istenen haber.

Münîrî bu gazelde gülleri Mûsâ'nın ateşine, ciğerdeki ok uçlarını goncalara benzetir; sevgilinin belindeki altın kemere seslenir ve talihsiz hünerden yakınır.

Kara Fazlî'nin Tuhfe-i Nâilî'de kalan tek beyti: sevgilinin cefa taşına tutulacağı konusunda uyarılan âşığın, dedikleri hep başına gelince söylediği sade söz.

Şehzade Bayezid'in "itdi" redifli gazeli: bağrı delen bakış okunun ihsan, hançerin derman sayıldığı aşk ve özgür bir ülkenin şahıyken güzellere kul olan Şâhî.

Münîrî bu gazelde ayva tüylerini âb-ı hayata yetişen Hızır'a, perinin başındaki tüyleri Süleyman'a kanat geren hümâya, yanaktaki zülfü aya düşen sümbül gölgesine benzetir.

Şehzade Bayezid'in sevinçle açılan "geldi" redifli gazeli: rüyada duyulan ses, "onu muradına erdireyim" diyen dilek bağışlayan şah ve sabırla beklenen vuslat.

Münîrî bu gazelde zülfe dolaşan gönlü Allah'a emanet eder; ciğerdeki okların türbeye gölge salan serviye dönüşmesini ve güzelliğin zekâtı olarak istenen öpücüğü anlatır.

Şehzade Bayezid'in zulme başlayan bir şaha sitem eden gazeli: duyulmayan feryat, ayrılık külüngüyle parçalanan yürek, Ferhad ve Şirin, virdini unutan zahit.

Münîrî bu gazelde ayrılıkla tükenen ömrü, eğri gidişli feleği ve göğsü yaralı, bağrı delik âşığı neye benzeterek vuslatın akılla değil Allah'ın bağışıyla elde edildiğini anlatır.

Şehzade Bayezid'in "virdüm gönlümi" redifli gazeli: büyücü bakışlı, kement zülüflü, mum yanaklı ve kan dökücü gözlü sevgiliye gönlünü verip ona teslim olan âşık.

Münîrî bu kısa gazelde "kılca" kelimesini hem "kıl kadar" hem "kıl gibi ince" anlamıyla kafiye yapar; gönül ile dil cinasıyla aşk yolunda yürümeyi öğütler.

Şehzade Bayezid'in "göresim geldi seni" redifli gazeli: Kılıç'a göre babası Kanuni'ye seslenen, gurbet diyarında kalmış bir kulun padişahını görme özlemi.

Münîrî bu gazelde "derdine" ile "derdi ne" sözlerini kafiyede buluşturur; gözyaşlarını divane gönlün ardına düşmüş çocuklara benzetir ve derdini dert ortağına açar.

Şehzade Bayezid'in Zihnî'nin gazeline yazdığı nazire: delilik ve ışık mazmunları, mahlaslı maktaı yalnız Pervâne Bey Mecmuası'nda korunan bir metin ve zincir zülüf.

Münîrî bu gazelde akarsuya gölge salan serviyi gözyaşına meyletmeyen sevgiliyle karşılaştırır; sabah ve gece kadehlerini anar, seher ahını hedefe giden bir oka benzetir.

Şehzade Bayezid'in zor bir "-îşe" kafiyesiyle yazdığı gazeli: kırmadan geçen bakış oku, ormanı sarartan ah ve aşkın sırrını faş ettiği için külüngü başına vurulan Ferhad.

Münîrî'nin "şükūfe" redifli bahar gazeli "bār" kelimesinin yük, hiç olmazsa ve kere anlamlarıyla oynar; çiçeklenen ağaçları çimen gelini için süslenmiş nahıllara benzetir.

Şehzade Bayezid'in kendini aşk Hüsrev'i diye andığı gazeli: yanağın çimen bahçesi, goncayı susturan ağız, gökyüzünün altın leğeni ve sevgilinin yenisi, şarabın eskisi.

Münîrî'nin "tāze tāze" redifli gazeli "hevā" kelimesini hem esinti hem arzu anlamıyla kafiye yapar; sararmış yüzünü sevgiliye sunulan taze kehribarlara benzetir.

Şehzade Bayezid'in uzlet elbisesiyle açılan gazeli: yokluk köşesinde aşk ülkesinin başı olan derviş, kaftana değişilmeyen çul, felek giydirdiği ayrılık elbisesi.

Münîrî bu gazelde zülfün hayaliyle yükselen gönül kuşunu Sidre'nin doğanına erişilmez kılar; kıskanç gönlü, fenâ deyrini ve ayrılık ateşini söndüren gözyaşını anlatır.

Şehzade Bayezid'in dört beyitlik gazeli: yazmada üçüncü beyitten sonra boş bırakılmış bir yer, suyu gözyaşı ve aşı gam olan gönül, gözünü sevgilinin ayağına süren âşık.

Münîrî bu gazelde sevgilinin Türk gözünü gönül ülkesini zorla alan bir fatihe, ceylan gözünü aslana pençe vuran bir ava benzetir ve rakibin yeminini Rumeli gebrine kıyaslar.

Şehzade Bayezid'in "ayrılugı" redifli gazeli: servi boylu sevgiliden, belki de bir beylikten ve yurttan ayrı düşen âşığın gam ve hasret köşesinden yakınması.

Münîrî bu gazelde sırrı saklamak için gözü kirpik iğnesiyle dikmek isteyen gönlü, misafir hayali uğurlayan canı ve aşk çarşısında divanıyla dilenen şairi anlatır.

Şehzade Bayezid'in "kanı" (nerede) redifli dokuz beyitlik gazeli: dikensiz gül, Şeddat'ın köşkü, Ferhad'ın dağı ve kuluna verilip tutulmayan bir söz.

Münîrî bu gazelde göz bebeğinin selamını kapıya gözyaşına taşıtır, gönlünü kül altında gizli bir kora benzetir ve Zemzem'in yerin dibine geçişini utanca bağlar.

Şehzade Bayezid'in "vây beni" diye yanan âşığı anlatan gazeli: hasretin gamdan yakıcı ateşi, yarım kalan "ama ağzı" sözü ve kabre dikilecek servi ile gülden kefen.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.