Kara Fazlî'nin "yer yok" redifli gazeli: kıyısı olmayan aşk havası, gözyaşı girdabı, ayak basılmaz meyhane, başından aşan bekleyiş ve ne meyhanede ne mescitte yeri olan âşık.
Şehzade Bayezid'in, sevgilinin dudağını Hızır'ın suyundan ve Cem'in kadehinden üstün tutan gazeli; 110. gazelle aynı zeminde yazılmış ikiz bir şiir.
Münîrî bu gazelin mısralarını Kur'an'dan alınmış Arapça ibarelerle bitirir; Bakara ayetleriyle diş bileyen nefsini azarlar, Nahl ayetleriyle gönül evini cennete benzetir.
Mazhar Efendi'nin Vâzıh'ın küçük oğlu Seyyid Ahmed Tayyib'in 1240'taki doğumuna gönderdiği, ebcedle tam 1240 eden iki beyitlik doğum tarihi.
Kara Fazlî'nin "-ya baḳ" redifli tasavvufî gazeli: dünya aynasına bakan göz, ateşte biten lale, berberin beyaz eli ve aşk ile aklın kavgası üzerine yedi beyit.
Şehzade Bayezid'in, sevgiliden gelecek tek bir cevabı bin Cem kadehine değişmediği ve 109. gazelle aynı zeminde, ortak bir mısrayla yazdığı ikiz gazel.
Münîrî bu gazeli Şehzade Ahmed'in göz ağrısı için yazdı; gözün kızarmasını, yaşarmasını ve bulanmasını hüsn-i talillerle güzel sebeplere bağlayıp nazara karşı duayla bitirir.
Mustafa Vâzıh'ın 1240 (1824-25) yılında doğan ve üç dört yaşında ölen küçük oğlu Seyyid Ahmed Tayyib için düşürdüğü iki beyitlik doğum tarihi.
Şehzade Bayezid'in "oda yansun" redifli gazeli: âşığın ahından çıkan yangın göğsü, feleği, Yakub'un hüzün kulübesini ve gece meclisinin mumunu sarar.
Kara Fazlî'nin "‘ışḳ" redifli tasavvufî gazeli: "Ol" emrinden beri var olan aşk, zâhide Farsça bir beyitle Lât ile Uzzâ üzerinden meydan okuma ve satranç terimleri.
Münîrî "-dan" redifli bu gazelde gözün önündeki beni cellattan aman dileyen bir hırsıza benzetir ve sevgili uğruna can vermekte kendini Ferhad'la ölçer.
Mustafa Vâzıh'ın Amasya sancağını yöneten Seyyid Süleyman Rif'at'ın oğlu Mîr Abdüsselâm'ın 1209'daki doğumuna yazdığı, güneşi bebek gibi anlatan 21 beyitlik tarih.
Kara Fazlî'nin "-a ġarḳ" redifli gazeli: yanarak boğulan âşık, beden gemisinde kurtulamayan ruh Nuh'u ve şairin "adım Ali olmasın" diyerek gerçek adını andığı mahlas beyti.
Şehzade Bayezid'in "var iken" redifli gazeli: tacı ve tahtı çöp sayan şehzade, adil şahın kapısında başkalarından aşağı tutulmaktan yakınır.
Münîrî bu gazelde Çin miskini, inciyi ve Çin resmini sevgilinin güzelliği karşısında yenik düşürür; mahlas beytinde mihr, Zühre ve müşteri kelimeleriyle tevriye yapar.
Mustafa Vâzıh'ın 1206'da ölen şair ve münşi Sarı Nâibzâde Mustafa için yazdığı, "sarı" adıyla ölümün sarılığını buluşturan üç beyitlik ölüm tarihi.
Kara Fazlî'nin "‘āşıḳ" redifli gazeli: her kılı âşık olan beden, kefen istemeyen aşk şehidi ve şiirin okuyanı yakması gerektiğini söyleyen ünlü mahlas beyti.
Şehzade Bayezid'in zalim şahtan vefa gelmeyeceği meseliyle açılan gazeli: zülüf tuzağına düşen gönül kuşu, Ferhad ve Mecnun'la ölçüşen bir âşık.
Münîrî bu gazelde aşkın ebcedini bitirip güzellik mushafının cüzünü eline alan gönül çocuğunu, kapıya dilenci gibi gelen gözyaşını ve yüzü kara misk kesesini anlatır.
Mustafa Vâzıh'ın 1210'da doğan Nûh Bey için yazdığı, dünyayı Nûh'un gemisine benzeten ve "üçler" sözüyle hesaba üç ekleyen iki beyitlik doğum tarihi.
Kara Fazlî'nin bir önceki gazelle aynı matlaı taşıyan "‘āşıḳ" redifli gazeli: göğü ahıyla yaran âşık, Ferhat ve Bîsütun telmihi, cennete değişilmeyen mahalle.
Şehzade Bayezid'in "kaçma benden" redifli kısa gazeli: uzaklaşan sevgiliye her beyitte başka bir adla seslenen ve kendini terk edilmiş Hüsrev'e benzeten âşık.
Münîrî "içün" redifli bu gazelde göz bebeğinin kanla yıkadığı âşığı, saç teliyle dikilen yakayı ve dağınık saça diş bilememesi istenen tarağı cinas ve tevriyelerle anlatır.
Mustafa Vâzıh'ın 1214'te doğan Seyyid İskender Bey için yazdığı, babayı Aristo'dan, oğlu İskender'den, tarihi Hızır'dan söz ederek öven üç beyitlik tarih.
Kara Fazlî'nin sayfa eksikliği yüzünden yalnız bir beyti kalan gazeli: mum gibi tutuşan âşık, tepesinden yükselen duman ve ayrılığın başa giydirdiği alevden külah.
Şehzade Bayezid'in "eylesün" redifli gazeli: âşıkları güzellik şahının divanına şikâyete çağıran, aşkı namaz ve abdestle anlatan, kafiyeleri tek kalıptan bir şiir.
Münîrî bu gazeli Fâtır suresinden "hüznü giderdi" iktibasıyla açar; Hasen adı ile hüzün kelimesi arasında cinas kurar, Ferhad'ın kanlı yaşından biten laleyi anlatır.
Mustafa Vâzıh'ın 1238'de Kadir gecesi doğan bir çocuk için yazdığı, doğumu gökten eve inen "Muhammed'in nuru" diye anlatan tek beyitlik tarih.
Kara Fazlî'nin tasavvufî gazeli: zat ve sıfat, kâinatın hem aynı hem gayrı olan Hak, çekirdekteki ağaç, vacip ile mümkin, Hızır'ı diri tutan dudak ve vird ile vârid.
Şehzade Bayezid'in sevgiliyi altın, gümüş, ayva, fıstık ve elma gibi benzetmelerle tasvir ettiği, hilekâr perçemin zinciriyle biten "-sin" redifli gazeli.
Münîrî bu gazelde sevgilinin iki zülfünü iki âlemin müşkülünü çözen bir konak gibi anlatır; el ile il, hâl ile hâl sözcükleri üzerinde ince oyunlar kurar.
Mustafa Vâzıh'ın 1240'ta doğan Muhammed Ali için yazdığı dört beyitlik Arapça tarih: mahlası "tārīḫu Vāżıḥ" sözüne, çocuğun adını ise salavata gizler.
Şehzade Bayezid'in gözyaşıyla gönül ülkesini yıkan sevgiliyi anlattığı gazel; makta beytinde şair beyitlerini toplayıp bir divan düzenlediğini söyler.
Kara Fazlî'nin Amasya'nın kuzeyindeki Lâdik'i havası, suyu ve yeşilliğiyle cennete benzeterek övdüğü, divan şiirinde ender görülen beş beyitlik bir yer gazeli.
Münîrî bu bahar gazelinde gül mevsimini vefasız bir nöbet olarak anar; laleyi boynunda kefenle özür dilemeye gelen bir suçlu gibi, gönlü delik deşik bir ağ gibi çizer.
Mustafa Vâzıh'ın 1240'ta doğan Muhammed Ali için Arapça tarihinin ardından yazdığı, "çü ṭoġdı Muḥammed ‘Alī" sözünün tam 1240 ettiği tek beyitlik tarih.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.