Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: gönül sıfatlarıyla açılan matla, gül bahçesinde inleyen bülbül ve 90. gazelle paylaşılan mısralar.
Münîrî bu gazelde kanlı gözyaşını kâsedeki nar tanelerine benzetir; goncayı tomar dürmüş bir kâtip gibi anlatır, köşk ve saman anlamlı "kâh" ile cinas kurar.
Kara Fazlî'nin "yazmışlar" redifli gazeli: gül yaprağına yazılan yanak, berat üstünde tuğra olan kaş, nazım dizisine dizilen dişler ve dostların mecmuasına yazılan saç.
Şehzade Bayezid'in "bilmen n'eyleyem" redifli gazeli: her beyti aynı çaresizlik sorusuyla kapanan, ayrılık dikenindeki bülbülü anlatan bir yakınma.
Münîrî bu gazelde kaşı altın kakmalı bir kılıca, zülfü dili bağlayan bir düğüme benzetir; vakitsiz misafir ve kâr-zarar ortaklığıyla gündelik dili şiire taşır.
Kara Fazlî'nin ilk beyitleri kayıp gazelinden kalan tek beyit: sevgilinin dudağını ab-ı hayat, saçını uzun ömür sayan ve Hızır gibi ölümden korkmayan âşık.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: kanlı gözyaşıyla boyanmış mektuba seslenen şair, kendini aşkın Hüsrev'i sayar ve sözlerini rindâne bulur.
Münîrî "söz" redifli bu gazelde görünmeyen ağzın gayb diliyle konuştuğunu söyler; adem kelimesinin mim'iyle ağız arasında bir harf oyunu kurar ve yanan sözü anlatır.
Kara Fazlî'nin ilk beyitleri kayıp "uyur" redifli gazeli: sevgilinin mahallesinde köpeklerle uyuyan gönül, yüz güneşinde uyuyan mahmur göz ve seherde uyumayan âşık.
Şehzade Bayezid'in Rûm illerinde salınan sevgiliye, ayrılık diyarından yazdığı gazel; son beytinde şiir incisini sözden anlayan bir şaha armağan eder.
Münîrî bu gazelde Sinan adlı sevgiliyi güzellik Mısır'ının Yusuf'u sayar; çene çukurunu Ken'an kuyusuna, aşkını en güzel kıssaya benzetir ve tasın sesine telmih yapar.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp "zemānıdur" redifli bahar gazeli: ayıklık değil sarhoşluk vakti, kadeh tutan lale, sofuya takılan rint ve kederin ilacı olan şarap.
Şehzade Bayezid'in, babası Kanuni'nin Muhibbî mahlasıyla annesi Hürrem Sultan'a yazdığı gazele naziresi: sevgiliyi isim isim sayan, karınca ile biten bir şiir.
Münîrî sade bir dille yazdığı bu kısa ölçülü gazelde vefasız sevgiliye sitem eder; derdi verenden derman ister, vuslatı bayrama benzetir ve geçeni anmamayı öğütler.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp iki beyitlik gazeli: sevgiliye altın gösteren rakip, bahşiş umuduyla defini okşayan çalgıcı ve âşığı ipe çeken zülf ipliği.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: hüzünler evine konuk olacak han, dünyayı göğe boyayan ah dumanı ve dillerde dolaşan bir aşk destanı.
Münîrî bu gazelde yanağa düşen zülfü gündüz tutulan aya benzetir; seher yelinin ayak izi tozunu kaçırmasına sebep bulur ve gece görülen güneşle gazeli kapatır.
Kara Fazlî'nin son beyitleri kayıp iki beyitlik gazeli: her yerde başkasıyla konuşan hercai sevgili, kıskançlık ahıyla güm güm gümleyen dünya ve kana boğulacak göz bebekleri.
Şehzade Bayezid'in uzun süredir göremediği, şiir ülkesinin Hüsrev'i diye övdüğü sevgiliye yazdığı ve mahşere dek devlet duasıyla kapanan gazeli.
Münîrî bu gazelde "yakın" kelimesini üç ayrı anlamla kafiye yapar; vuslatı kurban bayramına, âşık kanını kınaya benzetir ve zülfü tespih gibi takılan bir zünnar sayar.
Kara Fazlî'nin "-veş" redifli okçuluk gazeli: kılıç gibi salınamayan âşık, lal zihgir gibi göz, zincir gibi birbirine giren halk ve aşkın Ashab-ı Kehf'ine Kıtmîr gibi bağlılık.
Şehzade Bayezid'in (Şâhî) bir kavuşmanın sevincini anlatan, ama maktaında yaklaşan ayrılığın korkusunu dile getiren "buldum" redifli şükür gazeli.
Münîrî bu gazelde gözyaşıyla dolu gözü bir girdaba benzetir; sevgiliden gelen ok yarasını hoş karşılar ve yanaktaki hattı "yazılan başa gelir" sözüyle birleştirir.
Kara Fazlî'nin "-veş" redifli ikinci okçuluk gazeli: selviyi bağrına çekmek isterken yay gibi bükülen âşık, yaydan ve oktan öğüt, zindan gibi çene ve vefa mağarasında Kıtmîr.
Şehzade Bayezid'in, şahının kuluna gönderdiği selama canını müjdelik verdiği kısa vezinli gazel; sondaki "dirlik" kelimesi iki türlü okunabilir.
Münîrî bu gazelde hayalin alayını yaşla dolu gözden ağır ağır geçirir; bir haftalık güle ölen bülbülü anar ve bakış ile akıl yürütmeyi "ilm-i nazar"da birleştirir.
Kara Fazlî'nin ilk beyitleri kayıp "baġlamış" redifli gazeli: sevgilinin boynuna altın hamail gibi dolanan kol, kemer gibi kaşlar, Leylâ'ya erişemeyen Mecnunlar ve beyaza çıkmayan hat.
Şehzade Bayezid'in kendini gam ülkesinin padişahı ilan ettiği, taş kesilen putları anlatıp İskender, Dârâ ve Cem'i anarak dünyanın vefasızlığıyla biten gazeli.
Münîrî bu gazelde gamzeyle savaşı bıçaktan süngüye vardırır; gözyaşını engellemek için pınarı başından bağlayan gamı anlatır ve seherdeki ölümü kutlu güne bağlar.
Münîrî bu gazelde şarabı yasaklayanı taşa benzetir; beyaz yanaktaki siyah beni Rum ülkesine düşmüş bir Habeş şahı sayar ve meyhaneye dönüşünü gül mevsimine bağlar.
Âkif'in Sultan III. Ahmed ile Dâmâd Ali Paşa'ya sunduğu 96 beyitlik kasideden yayımlanan tek beyit: padişahı Allah'ın çekilmiş kılıcı olarak öven medhiye beyti.
Kara Fazlî'nin zengin kafiyeli "-āṣ" gazeli: gözyaşı denizinden inci çıkaran göz bebeği, İsa gibi dirilten şarap, aklın giremediği aşk halveti ve aşk potasında eriyen kalp.
Kara Müftî İsmâil Hâtif Efendi'nin oğlu Mustafa Vâzıh'ın doğumuna düşürdüğü ve Vâzıh'ın Dîvânçe'sine kaydettiği 1177 tarihli "canım oğlum" beyti.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli gazeli: çenge dönen boy ve râst makamında dolaşan feryat, gam askerine karşı sultandan adalet isteği, gam tuğlasından saray.
Münîrî "içün" redifli bu gazelde sevgilinin dudağını bal ve şekere üstün tutar; ney kelimesiyle tevriye yapar, yemin ve kefareti anar, dilenci bir derviş gibi kapıya gelir.
Âkif'in III. Ahmed kasidesinin Dâmâd Ali Paşa'ya ayrılan bölümünden yayımlanan tek beyit: "ilk akıl" ile "ikinci" kelimeleri üzerine kurulmuş bir övgü.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.