Kara Fazlî'nin "eyler" redifli gazeli: ney gibi inleyişe semâ eden dinleyici, rüzgârda dönen sarı beden, sevgili uğruna birbirine giren felekler ve aşk kılıcından kesilmeyen baş.
Münîrî "eyledüm" redifli bu gazelde gözyaşını okyanusa, gönlü viraneye çevirir; iki şahitle iftirayı çürütür ve gönül ülkesini gam askerine yağmalatır.
Şehzade Bayezid'in "eyledün" redifli gazeli: lâle gibi kanayan bağır, saçın Leylâ'sı, ölüyü dirilten vuslat ve padişahın kulağında saklı inciye dönen şiir.
Kara Fazlî'nin bir beyti kayıp "eyler" redifli gazeli: okun ney sesiyle semâ eden av, sarhoş kadeh, gama veda eden dostlar ve şahın kılıcından kopanlara beddua.
Münîrî'nin ahının dumanını sancak sayan, köpeğin çulundan medet uman ve kılıçla kalem sahipliğini ahiret karşısında küçülten, hayatına dair ipucu veren gazeli.
Şehzade Bayezid'in sekiz beyitlik "eyledün" redifli gazeli: vuslatın sevinci ve duaları, kulunu hakan eden sevgili ve hizmetinden uzak düşürülen Şâhî'nin yakınması.
Kara Fazlî'nin tek çift mahlaslı gazeli: kendini ve sevgilisini Ferhad ile Şirin'e benzeten âşık, başına devlet kuşu konan baş ve dostlara armağan olan şiir.
Münîrî bu bahar gazelinde gül bahçesini bir devlete çevirir: gül sultan olur, vergi öder ve ferman çıkarır, süsen defter tutar, nergis de gümüş tasla cer toplar.
Şehzade Bayezid'in "-âk" kafiyeli gazeli: gamlı gönül, kanlı ciğer ve yaşlı göz, ayrılığın zehrine panzehir vuslat ve âşığın âh dumanıyla dönen feleklerin fanusu.
Kara Fazlî'nin "-dür" redifli gazeli: gönlü ateşe atan göz, ak güvercin olan mektup, safa kekliğini avlayan kadeh ve ayna gibi gönlüyle sevgilinin yüzüne bakan âşık.
Münîrî "itdüm" redifli bu gazelde canını sermaye gibi aşk pazarına koyar; revan cinası, göz bebeğinin dükkânı ve bir öpücük için yapılan zararlı pazarlık öne çıkar.
Şehzade Bayezid'in "yig" redifli gazeli: goncadan, serviden, yakuttan ve Aden incisinden üstün güzellik, kanlı kefen giyen lâle ve Rum haracıyla ölçülen vuslat.
Kara Fazlî'nin "yeğdür" redifli gazeli: rakibin övgüsünden hoş gelen sövgü, kapının köpeği, Kevser'den el çeken âşık ve meyhane köşesinde itikâfa çekilen şair.
Münîrî "bilmedüm" redifli bu gazelde suçunu bilmeyen âşığı anlatır: nalı bırakıp mihraba secde eder, ahıyla yüz aynasını paslar, kara yüzünü eşiğe sürer.
Şehzade Bayezid'in "eksük degül" redifli gazeli: her yandan gelen iftira, eğri dönen felek, padişahın dergâhına sunulan dua ve "kuldan hata eksik olmaz" sözü.
Kara Fazlî'nin tasavvufî söyleyişli gazeli: Hakk'ın cemaline delil olan yüz, kanaatkâra açılan aşk yolu, kendi nuru peçesi olan güzellik ve aslına dönen her şey.
Münîrî bayramla açılan bu gazelde kaşı asaya dayanan bir ihtiyara benzetir, ok temrenlerini gönül evinin camı yapar ve elif ile lam harfleriyle boyun hâlini anlatır.
Şehzade Bayezid'in "oldı gel" redifli davet gazeli: kebap olan göğüs, kıl kadar kalan can, zindana dönen gül bahçesi ve nazın ölçüsünü bulduğunu söyleyen makta.
Kara Fazlî'nin Kemâl Paşa-zâde'ye nazire "ṣandılar" redifli gazeli: kan sanılan kâkül, kemik sanılan hilal, sevgili sanılan zincir ve âşığın destanı sanılan Ferhad hikâyesi.
Münîrî bu bahar gazelinde müdam kelimesini iki anlamda kafiye yapar, menekşeyi gülün elçisi sayar ve "Kaydluya sohbet haram" atasözüne rağmen gül sohbetini bırakmaz.
Kara Fazlî'nin hocası Zâtî'ye nazire "olur" redifli gazeli: yıllardır görünmeyen yüz ayı, kandil olan sarhoş, Kâbe'ye inen Cebrâil gibi kâkül ve dile dönen kabir otu.
Şehzade Bayezid'in kısa remel kalıbıyla yazdığı beş beyitlik gazel: yanaktaki ayva tüyü ve ben, var mı yok mu belli olmayan ağız, hayalin ermediği bel.
Münîrî kısa mısralı bu gazelde "em" kelimesini hem emmek hem ilaç anlamında kafiye yapar; yüreği kurutan gözyaşını ve Cem'in kadehini gölgede bırakan dudağı anlatır.
Kara Fazlî'nin "-um var" redifli gazeli: kul olmakla dünyanın şahı olan âşık, manastır çanının dili gibi kımıldayan dil, gençlikte gelen ihtiyarlık ve mekânsızlığın şahini.
Şehzade Bayezid'in gönlü Anka'nın yurdu sayan "gönül" redifli gazeli; Kılıç'ın taç, taht ve saltanatın faniliğine örnek gösterdiği beyitle biter.
Münîrî bu öğüt gazelinde ters dönen baht yıldızını, gözü bağlayan hokkabaz feleği anlatır, bir Farsça beyitle vahdete çağırır ve Davud'un demirini mum ettiğini hatırlatır.
Kara Fazlî'nin "-den ṣor" redifli gazeli: aşkın belasını Hüsrev'e değil Ferhad'a sor öğüdü, kanlı kefen gibi lale, İrem bağına dönen bahar ve tutya olan ayak tozu.
Şehzade Bayezid'in Cem Sultan'ın "Kâse-i ömri" gazeline yazdığı, divanda bulunmayıp Pervâne Bey Mecmuası'ndan alınan nazire: tûl-i emel, gazâl ve gazel.
Münîrî bu rindane gazelde meyhane kulluğunu padişahlığa denk tutar, yaldızlı bahçenin ham meyvesine karşı uyarır ve yüz dereden su getiren gözü anlatır.
Kara Fazlî'nin Hayâlî'ye nazire "bilmezler" redifli gazeli: her yerde olan ama uzaklarda aranan sevgili, İsa gibi dirilten dudak ve kulaksızların bilmediği konuşan bülbül.
Şehzade Bayezid'in "benüm" redifli on gazelinden biri: güzellik göğünün güneşi, nazın doruğundaki Hüma, ok ile yay tevriyesi ve güz yaprağına dönen yüz.
Münîrî bu gazelde sevgilinin boyunu Tuba ağacına benzetir; imamın onun kāmetini görüp "kad kâme'l-kıyâme" demesiyle boy ile ikamet arasında ustaca bir cinas kurar.
Kara Fazlî'nin Fuzûlî'ye nazire "-ı var" redifli gazeli: aşk sanatında yalnız adı kalan Ferhad, ahın topuna dayanan dert kalesi ve meyhanede çile çıkaran hâl ehli.
Şehzade Bayezid'in hemen ardından gelen 91. gazelle aynı redifi ve bir mısraı paylaşan gazeli: salınan selvi, akan ruh ve gönül tahtının muradına ermiş şahı.
Münîrî bu bahar gazelinde Rûm ve Yâsîn surelerinden iktibasla baharı ölmüş dünyanın dirilişi olarak anlatır ve gülün diliyle beş günlük dünyaya güvenmemeyi öğütler.
Kara Fazlî'nin sade Türkçesiyle anılan gazeli: zülfe tutsak olan gönül, Leylâ'yı sevenin Mecnun olması, gece baskınına hazırlanan zülf ve Ceyhun olacak gözyaşı çeşmesi.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.