Münîrî'nin Farsça-Arapça mülemma gazeli: nun, ayın ve mim harflerine benzeyen kaş, göz ve ağzın "ne‘am" (evet) kelimesini kurduğu matla ve "müdām" cinası.
Adlî'nin beş beyitlik gazeli; kaderin pergeline benzeyen kaş, yüzün şemsesi, kanı su gibi içen kılıç, zülfü yerden kaldıran seher yeli ve günahkâr Adlî'yi anan rintler.
Tüy bitince yanakta bahar olur, tıraş edilince güz gelir; Sâhib tıraş oldukça güzelleşen sevgilinin yüzündeki gül bahçesinin güzünü baharından üstün tutar.
Kanlı gözyaşıyla kızıla boyanan sarı yüzü daha değerli bir altına çeviren gazel: "kurban olduğum" diye seslenen âşık, tane arayan karınca ve Şeyhî'nin sabası.
Hey hey, vay vay, güm güm, kulkul ve gulgul: sesleriyle duyulan bir sema meclisi, iç kafiyelerle bölünen mısralar ve sonunda kendini Hâfız'la yan yana koyan şair.
Amasya'dan getirilen Şehzade Bayezid'in sünnet düğününün ikinci ve üçüncü günlerinde fukaranın ve ümeranın ağırlandığı, at yarışları yapıldığı bâbda Âşıkî mahlaslı dört beyit.
Münîrî'nin Farsça gazeli: gönül dumanından oluşan mavi gök, mezarda mum yerine yanan göğüs, sürmeli göz hasretiyle toprak olan âşık ve aşk ateşinde bir asma çubuğu.
Adlî'nin divanındaki tek murabba‘: yedi bent boyunca "gözüm eyvây gözüm" nakaratıyla göze yöneltilmiş sitem, kaş-yay ve bakış-ok imgeleri, şaha yakınan kul.
Haram-zâde rakı meydana raks ederek girer ve akıl ile gönül harmanını bâde verir: rüzgâra da şaraba da aynı anda teslim edilen bir harman sahnesi.
Matlaını Şeyhî'nin 192. gazelinden aynı hayal ve neredeyse aynı kelimelerle alan gazel: güneşi pervaneye çeviren güzellik, Âdem'in tanesi olan ben ve merdüm oyunu.
Kadeh, ihram, hançer ve bayram giysisi hep kırmızıdır; Kurban bayramında kurban edilen âşık, al ata binen sevgili ve kanlı gözyaşıyla yazılan satır.
Fatih'in Mora seferini, Mahmud Paşa'nın Sırbistan'daki fetihlerini, çift akçesinin artırılmasını ve yazarın Üsküp'te padişahın ihsanını beklediğini anlatan bâbda Âşıkî mahlaslı yedi beyit.
Münîrî'nin Arapça, Farsça ve Türkçe beyitlerle kurulmuş mülemma gazeli: sabah şarabı meclisi, zahide karşı gül mevsimi, misk mühürlü şarap ve "vesselam" ile biten söz.
Bayezid'in taht kavgası sırasında kardeşi Cem Sultan'a gönderdiği kıt‘a; Sehî'nin anlattığı 1482 atışması, Cem'in cevap beyitleri ve M2 nüshasındaki dört beyitlik metin.
Kelime-i tevhidin "lâ"sı düşünceden mâsivâyı siler, "illâ"sı göğsü bir ay yüzlünün aşkıyla yarar: tevhid formülünden çıkarılmış bir aşk öğüdü.
Ayrılıkla halkaya dönen boyu, kınama taşını kaş yapan bir yüzüğe çeviren gazel: gayb sırrı gibi ağız, İsm-i A'zam gibi bir ad ve gonca ağızda çiy gerdanlığı.
"Bah" redifli gazel: meyhane sahnesinden tövbe diline geçen konuşma, hüzünler kulübesi, şairin kendi divanına işaret etmesi ve Zümer suresindeki "lâ taknetû" müjdesi.
Bosna kralının Semendire'yi bırakmasıyla Laz (Sırp) vilayetinin fethinin tamamlandığı bâbda, bir Slavca söz ve 864 tarihini taşıyan, Amasra'yı haber veren yedi beyit.
Münîrî'nin üç dilli mülemma gazeli: ayrılık ateşine karşı Selsebil pınarı gibi şarap, sakinin elinden doğan güneş ve ezel payında zahide helva, âşığa kadeh düşmesi.
Yalnız T nüshasında kalan iki beyitlik nazm; sevgilinin gözü gönle eğlenceyi hatırlatır, dudak kadehi feryat ettirir, gül yüzlü varken bahçenin gülü aranmaz.
Önce "yok" denir, sonra o yokluktan bir "var" çıkarılır: tevhid formülünün olumsuzlamadan olumlamaya geçişi âlemin yoktan yaratılışına delil olur.
Güzelliği görüp bayılan güle bulutun gülsuyu serptiği gazel: Aziz'in kulunu seven gönül, Yakut ve Mercan adlı hizmetkâr gözyaşları ve kırık çömlekte biten reyhan.
Bedahşan la'line ve güneşe parlaklığını veren yanak, sarhoş göz için bir Kur'an sayfası, ezelde yanmış gönül ve aya kıskançlık veren, eşi olmayan güneş.
Kaçan esirlerin sığınağı olan Amasra'nın, Mahmud Paşa denizden ve padişah karadan gelince tekfurun "iyilikle vermek yeğdir" diyerek teslim olduğu bâbda Âşıkî mahlaslı üç beyit.
Münîrî'nin Farsça gazeli: sevgilinin dudağını anarak can vermekle övünen âşık, kirpikle kazınan ayak izi, gamın devleti ve atın yolunun tozuyla nurlanan göz.
Yalnız M2 nüshasında bulunan tek beyitlik matla‘: aklı alan lal dudağın şerbeti ve âşığı başı dönmüş bırakan çene çukuru kuyusu için çekilen ah.
Gönül ak yüze, Akşehir'e giderken yanakta kara tüy biter ve yolu Karahisar'a, kara kaleye düşer: Anadolu'nun iki şehrinden kurulan bir yol şakası.
Bahar açılışıyla başlayan kısa gazel: gümüş köşklere dönen ağaçlar, kulaklarından pamuğu çıkaran dallar, ney gibi inleyen kemikler ve "yüz vermek" deyimiyle şımaran zülüf.
Azerbaycan ağzıyla "yoh" diye sayılan yokluklar: benim gibisi yok, çare yok; ayrılıktan beter sırdaşsızlık ve demiri yakıp sevgiliye işlemeyen âh.
Fatih'in tek seferde Sinop'u, Kastamonu'yu, Koyulhisar'ı ve Trabzon'u aldığını anlatacak bâbın başlığının hemen ardından gelen, hanın niyetini ve devletini öven dört beyit.
Münîrî'nin "āverem" (getiririm) redifli Farsça gazeli: ney gibi inleyen âşık, çene kuyusunda tutsak göz bebeğine götürülen kan azığı ve gül bahçesine getirilen gönül çocuğu.
Latîfî, Âşık Çelebi, Beyânî ve Kınalızâde'nin Adlî'den örnek verdiği matla‘; naz atına binen sevgili, üzengi olan can ve "sehl-i mümteni‘" denen sade söyleyiş.
Kara hisar ayva tüyüdür, afyon da gece renkli ben; Karahisar-ı Afyon'u görmemiş gönül, sevgilinin yüzüne baktığında o şehri de görmüş sayılır.
"Yazar" redifli, ressam ve müzehhip elinden çıkmış gibi bir gazel: hatayî ve rûmî motifli kadeh, Ahmed Paşa'dan alınan defter mısraı ve dağa Şirin'i çizen Ferhad.
"Çoh" redifli gazel: "yoh" gazeline karşılık olarak kalabalıkta teklik iddiası, gözdeki çok yara, Hamza'nın ciğerini yiyen Hind'e benzetilen sevgili ve hikmet şifahanesi.
Fatih'in Kastamonu ve Sinop seferi için Bursa'ya geçtiği, yüz geminin Sinop'a yollandığı ve İsmail Beg'in oğlunun Ankara'ya çağrıldığı yerde mülk hırsı üzerine üç beyit.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.