Münîrî'nin Farsça gazeli: gurbette artan vatan sevgisi gibi dudak hayali, badem göz ile susan fıstık ağız, kanlı kefen nişanı ve bülbül ile papağanın gül ve şekerden konuşması.
Adlî'nin "-û" kafiyeli Farsça gazeli: sevgilinin mahallesinde yola toprak olan âşık, ceylanı aşan göz, ejderha zülüf, büyücü göz ve kapıdaki köpek.
İrfan sahibinin sohbetinde kusur etme, gönül levhasına her yanlış çizgiyi yazma: mahlası "sâhib-i irfân" tamlamasına saklayan bir öğüt beyti.
Gözyaşının her harfini sildiği bir mektup: Kevser damlasına çizilmiş can resmi, "kadeh olsam" diye başlayan iç kafiyeli dilek, inleyen zincir ve başa bir bir gelen âşıklık.
Zahide karşı yazılmış gazel: kadehin üstüne nakşedilen "ve in yekâd" ayeti, taklidin esiri yem toplayıcı, Mecnun'a tecrit öğreten şair ve şiirleriyle raks eden Zühre.
Rûm Mehmed'in Larende ve Konya'dan ev sürdüğü, Mahmud Paşa'nın çadırının Karahisar'da başına yıkılıp kapıdan uzaklaştırıldığı bâbda paşanın Hasköy'e çekilişi üzerine iki beyit.
Münîrî'nin Farsça ve Türkçe beyitlerle kurulmuş mülemma gazeli: mahalle köpeğiyle tuz ekmek hakkı, zırh gibi zülüf, hasta Türk göz ve yay kaş, güneşle kıran eden küpe incisi.
Adlî'nin "-û" kafiyeli Farsça gazeli: fitne arayan mahmur göz, her teli dil olsa anlatılamayacak güzellik, küpte durulan şarap ve çevgân zülüfte top olan gönül.
Sabah yeli goncayı açınca bir kaleyi fethetmiş olur, bülbül de bu fethe "güşâde bâd" diye tarih düşürür: feth kelimesinin iki anlamıyla kurulan beyit.
"Yegdür" redifiyle dokuz beyit boyunca karşılaştırma yapan gazel: veresiye cennete karşı peşin yanak, akıldan yeğ talih, hayra delalet ve yalın yüzlülerle baş başa sohbet.
Feleklerden eski bir aşkı anlatan gazel: hilelerle dolu daireyi küçülten âşık, aşka yatkınlığı olmayan zahit, harareti olmayan vaiz ve zülfün delilere vurulan zinciri.
Eğriboz'un 874'te karadan ve denizden kuşatıldığı, yardıma gelen gemiler görününce "Hisar yağmadır" emriyle alındığı ve darülislam olduğu bâbda Fatih'e dua ile biten beş beyit.
Münîrî'nin "-i men" redifli Farsça gazeli: sevgiliyi kâf, lâm, ze, re ve dâl harfleriyle "sarı gül" diye anan matla, aşkla dolan amel defteri ve mahalle köpeğiyle dostluk.
Adlî'nin "-âde" kafiyeli Farsça gazeli: yanağa düşen zülüfte Duhâ suresinin kuşluk ve gecesi, güzellik ülkesinin şehsüvarı, kan sunan sâkî ve sade yüz.
Hüsn-i ta'lillerle ilerleyen gazel: kıllar duman, kaşlar seyirci, sular selviye vurulmuş gümüş zincir; yılan saçlar için zümrüt tüy ve suya batmayan cadı zülüfler.
Her beyti "gör ey zâhid" diye biten gazel: inkâr ile în-kâr arasındaki ses oyunu, mana meyhanesinde irşada bel bağlayan pir, rintlerin pazarı ve iç kafiyeli mısralar.
Rûm Mehmed Paşa'nın Karaman'a gönderilip Larende'de mescit ve medreseleri yıktırdığı, vakıf köylerini harap ettiği ve itiraz edenleri öldürttüğü bâbda zulmün yayılışı üzerine dört beyit.
Münîrî'nin "-ı men" redifli Farsça gazeli: ağlayan gözün nuruna hoş geldin, gece sabaha kadar misafir olan hayal, güneş yüz ve parlayan ay, aşkın kanıtı olan ateşli ah.
Adlî'nin "zede" redifli Farsça gazeli: şekere amberle yazılan yazı, kaşı görüp kıvrılan hilal, kirpik bekçilerinin kestiği mihrap yolu ve güneşi kınayan âşık.
Ölçüsüz tabiatlı zahidin ölçülü boyu hayal edemeyişi üzerine kurulan gazel: mevzun kelimesinin iki anlamı, büyüleyen cadı göz, Mecnun'u aşan gönül ve saklı inci gibi şiir.
Kâf suresindeki "hel min mezîd" sorusunu âşığa veren gazel: daha fazla ateş isteyen âşık, "men yezîd" diye bağıran tellal, ateşten sakınan demir ve Selmâ'dan gelen saba.
Dünya lezzetini zehre benzeten dört beyit; Alaiye beyi Kılıç Arslan, kendisine verilen Gümülcine'de deniz gözcülüğü yaparken bir gemiye binip kaçar.
Münîrî'nin "reften" redifli Farsça gazeli: gönle giren kılıç, gözyaşıyla giden gönül, zülfün kıvrımında delilik, gamzenin hançeri ve aşkta artarak ilerleyen gam.
Adlî'nin "-ânî" kafiyeli Farsça gazeli: güzellerden haraç alan servi boy, Mânî'yi şaşırtacak suret, fermanı sevgiliye bırakan âşık ve çağrılmayan vuslat sofrası.
"Nâz" kelimesini şaraba, hesaba, uykuya ve kitaba çeviren gazel: ilacı şarap olan hasta göz, haşiye yazan ayva tüyü ve Ahmed Paşa'nın zeminine yazılmış bir nazire.
Tasavvuf yolunu anlatan gazel: Arap yazısında birbirine çok yakın sanem ve Samed, İhlâs suresinden iki ad, fakr, fena, beka ve tecrit, aşk çölünde bir olan aslan ile tilki.
Gedük Ahmed'in Silifke'yi teslim aldığı, Mokan ve Lüle hisarlarını zorla alıp halkını kırdığı bâbda başlıksız gelen, saraylarda yatanların çürük samanda gömülü yattığını söyleyen beş beyit.
Münîrî'nin Farsça, Türkçe ve Arapça beyitleri bir araya getiren gazeli: Süleyman'ın mührüne benzeyen dudak, ateşten la'l, meyhanede yüz çilenin hasılı.
Adlî'nin son Farsça gazeli: ömrün kazancı olan âh, ruh aynası olacak nal izi, şahın avı olmanın şerefi ve bir bakışla cihan sultanı olacak âşık.
Baht kuşunun yalnız oka hedef olmuş göğüslere yuva yaptığı gazel: güz rüzgârından yıkıcı ah, başkasının canıyla yaşanmayacağı ve cana kıymak deyiminin iki yüzü.
"Yâ Muhammed, yâ Ali, yâ Nakşibend" diye yardım isteyen gazel: boğum boğum yanan ney, nakış bağlayan zülf, Hâfız ile Hucend şairlerinin övgüsüne layık görülen tabiat.
Fatih'in Uzun Hasan seferinde Rumeli beylerbeyi Murad Paşa'nın Mahmud Paşa'yı dinlemeyip Fırat'ı geçtiği, kaybolduğu ve birçok beyin tutulduğu bâbda akılsız komutan üzerine üç beyit.
Münîrî'nin Hâfız'a nazire olan "ez-ū" redifli Farsça gazeli: ayrılıktan ah, büyücü gamzenin özrü, dudağa gelen can ve sevgili yüzünden başı dönen güneş ile ay.
Adlî'nin yalnız M2 nüshasında kalan tek Farsça kıt‘ası: düşmanın başına gürz indiren nergis ve düşmanın kalbine eksen çizgisi gibi saplanan mızrak.
"İyilik et suya at" atasözünü gözyaşıyla birleştiren gazel: her havada bitmeyen vuslat meyvesi, bülbülü işitmeyen gül kulağı ve ağzın yokluğuyla yoksulluğu birleştiren mahlas.
Gül ile sarının kafiyelendiği gazel: verd ile zerd, tavladaki şeşderden alınmış şaşkınlık, lacivert feleğin sunduğu kan ve gönül ateşi, sabır suyu ile soğuk âh.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.