
Gazel 189 — Dil-i ‘uşşâk tek oynar telin sanma sabâdandır
Saç teli sabâyla değil gönül neyinin nağmesiyle oynar; insana gönül adlı bir bela verilmiştir ve mahlasın ardındaki beyit aşkta şehitliği Kerbelâ'dan kalan bir miras sayar.

Saç teli sabâyla değil gönül neyinin nağmesiyle oynar; insana gönül adlı bir bela verilmiştir ve mahlasın ardındaki beyit aşkta şehitliği Kerbelâ'dan kalan bir miras sayar.

Münîrî'nin sade Türkçe kafiyeli kısa gazeli: benleri dinleyen zülf, imadan anlayan zahit, rakibin ölüm haberi sanılan kulak çınlaması ve "öñin añlamayan ṣoñın ṭañlar".

Şair gül ile bülbülün sevgili ve âşıktan kinaye olduğunu gazelin içinde açıkça söyler. Kafiyeler Arapça tefa‘‘ul kalıbındandır: taḫayyül, tefe’’ül, tevekkül, teġāfül.

Yasak meyli artırır, Leylâ'nın zülfünün sevdası mezata çıkar; Amasya'daki şair Karabağ'ın gül gezintisini hayalinde dolaşır ve sevgiliye bağlı güzel bir ad diler.

Münîrî'nin gazeli: süvarinin atına kirpikten çivi, göz bebeğinin sulu meyveleri, gözyaşı gözcüleri, tecelliye dayanamayan dağ ve türbede kırmızı mum gibi duran ok.

Padişah kapısında seherde çalınan nöbet, sevgilinin kapısında âşığın sabah feryadı olur. Âşığın ahı yıldızları üzerlik gibi yakar; zemin Sultan Cem'in gazelidir.

Münîrî'nin "dedim-dedi" biçimindeki gazeli: hasta gözün incitmesi, var mı yok mu dudak, gizlenmesi istenen aşk ve âşığın canını sözü edilmeye değer bulmayan sevgili.

"Kimdür dimezem" redifli bir sır saklama gazeli: tarak gibi yarılan beden, mum gibi yakılan âşık, sopa yarasından kana boyanan gömlek ve kulağı küpeli sevgilinin adını vermeyen Ca'fer.

Münîrî'nin "-ıdur" redifli gazeli: gökteki güneşi yansıması sayan yanak, gönül evinin iki kapısı, gözyaşı denizinde kabarcık beden ve güzellik kitabını ezberleyen şair.

Kızıp gidiveren bir sevgiliyle açılan gazel: kâh sitem kâh naz eden ruh halleri, bir kıl etmeyen bin söz, paralel kurulmuş eşsizlik beyti ve bir kez görmekle her şeyini yitiren âşık.

Münîrî'nin atasözleriyle örülü gazeli: kara zülfün yolunda harcanan ak akçe gözyaşı, canı veren yine alır diyen gönül ve iyi adı kalanın ölmediği teselli.

Âşık bir ay yüzlüye rastlamış ve sabahı akşam olmuştur. Tek bir bakış başına kaza getirir, rakibin soluğu da kötü hava gibi onu sıtmaya düşürür.

Münîrî'nin gazeli: gamze okundan kan dolu arı kovanına dönen ciğer, mercan dalı kirpikler, "kaza gelince göz kör olur" sözü ve başı kesilince parlayan mum.

Saba rüzgârı âşığı bir toz zerresi gibi yerden kaldırıp sevgilinin kapısına götürür; minneti de bu yüzden "yerden göğe"dir. Başka bir beyitte sivrisinek ağıyla Anka avlanır.

Münîrî'nin "çeker" redifli gazeli: saç tellerine vird çeken gönül, sarhoş zülf, bin koku taşıyan seher yeli, darağacına çeken huy ve şeyhe karşı testi taşıyan rind.

Canını kurtarırsa kendini pehlivan sayan güçsüz âşığın kısa gazeli: zengin kafiye, kuru güz yaprağı, ay sonunda kaybolan umut ayı ve sevgilinin ayağını incitecek kemikler.

Münîrî'nin "-sıdur" redifli gazeli: Leyla gibi gece kara saç ve Mecnun gönül, kan bedelini yiyen dudak, kaşı pusula edinen göz ve kara gözlerin bedeli olan şair.

Münîrî'nin "-îde" kafiyeli gazeli: gonca dudaklı servi, güzeller arasında seçkin sevgili, gözyaşından süzülen şarap, ney ve çeng gibi âşık, nem çekip yıkılacak beden.

Münîrî'nin "-îne" kafiyeli gazeli: göğüste ayna gibi asılı ok temreni, hazine sandığı gönül, cuma mescidi sanılmaması gereken âşık meclisi ve Süheyl ile akik.

Gazel Miraç gecesine bağlanır ve sevgiliyi "ay yüzlü bir Mustafa" diye anar. Felek kıskanıp şafaktan ay gösterir; âşık ise cennet yerine sevgilinin yüzünü görmeyi seçer.

Münîrî'nin "ider" redifli gazeli: servi boya heves ve yokluk seli, dudağın anılmasıyla tamamlanan ayş, hurilerin sürmesinden üstün yol tozu ve garibin kabul edilen duası.

Münîrî'nin münacat havasıyla açılıp sevgiliye dönen gazeli: on sekiz bin âlemi dolduran parıltı, hüzün kulübesi olan göğüs ve kimine zindan olan geniş dünya.

Münîrî'nin atasözleriyle örülü gazeli: yüzünü görünce kabul olan ölüm duası, akan suyun açtığı yol ve "damlaya damlaya göl olur" sözüyle âşığı boğacak gözyaşı.

Münîrî'nin gazeli: vuslat anında gözü örten yaş ve kan, gözüne kül serpen rakip, utançtan kuruyan selviler ve kapıya güneş gibi yüzü üstünde sürünerek gelen âşık.

Münîrî'nin "virür" redifli tek gazeli: can papağanına gıda veren şeker dudak, can gözünü parlatan yüz ve mum ile kandile ihtiyaç bırakmayan güzellik ışığı.

Münîrî'nin redifsiz gazeli: Kâbe gibi mahallede mücavir gönül, misafir gözyaşı, gece baskını yapan aşk gamı ve kırılınca neşter olan şişeye benzetilen şair gönlü.

Münîrî'nin gazeli: bayramda vuslata kurban olup şehit olan âşık, şerbete benzeyen kılıç, gönül sarayının anahtarı olan zikir ve geceleyin zülfte kaybolan zerre.

Münîrî'nin "emsem" ile "em sem" cinasıyla açılan gazeli: kaştan aşağı kalan hilal, lal dudak yanında susan fıstık, kovucu gözyaşı ve fakirlikle övünen âşık.

Münîrî'nin atasözleriyle örülü gazeli: ölüden gömlek uman gönül, tez duyulan kara haber, kurunun yanında yanan yaş ve göbeğini kendi kesen öksüz oğlan.

Münîrî'nin gazeli: Çin'den ve Hıtay'dan haraç alan Keşmir hükümdarı sevgili, ok atıcı Türk, taşla dövülen yanık göğüs ve kanı dökülen âşığın gördüğü rüya.

Münîrî'nin "depredür" redifli tek gazeli: cennet tavusunun kanadı gibi oynayan zülüf, fırtınada titreyen söğüt yaprağı gönül ve yere düşmüş yarı canlı pervane.

Münîrî'nin Türkçe kafiyeli gazeli: gül dalına dönen gonca dudaklı selvi, köpek yatağı olan rakip harabesi, uslanmayan Mecnun gönül ve ezelde kısmet olan gam bucağı.

Münîrî'nin gazeli: aşka aşina olup âşığa yabancılaşan gönül, puthaneye dönen viran ev, dervişçe armağan ve buğday tenli sevgilinin tuzak tanesi olan beni.

Münîrî'nin "Hızır" redifli tek gazeli: başından aşan gözyaşı denizi, elif boy, can artıran lal dudak ve iki nüshanın birleşmesiyle yedi beyte ulaşan metin.

Münîrî'nin gazeli: taş parçası gibi katı gönül, okla parçalanmış ciğere benzeyen gül dalı, ak yüzdeki benler ve sevdaya salan göz karası, dosdoğru söylenen söz.

Münîrî'nin yalnız Vatikan nüshasındaki gazeli: göz ve yüz kelimeleriyle kurulan cinaslar, yüze vuran yüzsüz gözyaşı ve Hürmüz denizine dönen inci saçan göz.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.