Latîfî'nin "kendi hayalinin ürünü" diye övdüğü matla: meclisi şeker tarlasına, kırmızı şarabı papağana, kadehi yuvaya, kabarcığı yumurtaya benzeten Remzî beyti.
Sebâtî'nin şeyhi Mîr Hamza Nigârî'nin 1303'teki ölümüne yazdığı, onu "evliya burcunun güneşi" diye anan ve yılı son mısraına gizleyen yedi beyitlik tarih manzumesi.
Kınalızâde'nin Türâbî'ye verdiği, Latîfî'nin ise kendi mahlasıyla bitirdiği dünyadan el çekme gazeli: iki beyit, metin farkları ve bir aidiyet karışıklığının izi.
Osman Gazi'nin beyliğe seçilişinin ardından gelen, onu din kılıcını kuşanan ve İslam kapısının kilidine anahtar olan gazi olarak öven "'Osmân" redifli manzume.
Yüzde beliren ilk tüyleri hat sanatının diliyle anlatan bu kıtada Sülûkî, gubâr kelimesini hem toz hem ince yazı anlamında kullanır.
Rûhî Fâzıl Çelebi aşk ateşinin ölümden sonra da sürdüğünü, göğüs yarığı dikilmezse mezar toprağını yakacağını söyler; Hüsameddin'de beyit farklı okunur.
Sevgili rakiple gezmeye çıkınca âşığın canı yerinde durmaz; Refîkî'nin bu matlaını Hüsameddin yanlışlıkla ünlü tercî'-bendin tekrar beyti sanmıştır.
Emrullah Efendi'ye nispet edilen dört beyitlik Arapça parça: dünyaya güvenmeme öğüdü, sabır gemisi, Nûh'un gemisini anan ayet ve Bânet Suâd'dan alınmış son beyit.
Sıdkı Mustafa Paşa'nın sevgilinin dudağını Cem'in kadehine, yanağını İskender'in aynasına benzettiği ve rakibin bu gösteren nesnelere bakmaması için dua ettiği beyit.
Şeyhî'nin bir kasidesinden kalan beyit: memduhun cömertliğinin damlayı deryaya, gazabının deryayı damlaya çevirdiği, katre ile derya üzerine kurulmuş ters çevirme.
Cevherî'nin üç kaynakta geçen matlaı: âşıklarına gizleme ilmini öğreten küçük ağız ve ihfâ ile ahfâ okuyuşları arasında aşk nüktesinden sufi beytine geçiş.
Kanlı gözyaşını hileye, eriyen bedeni hayale yoran bir sevgili: Ehlî'nin matlaında âl ile hayâl kelimelerinin iki anlamı ve metindeki okuma güçlüğü.
Sevgilinin kapısında insan sanılan bir it ve güneş yüzlüyle güzellik davasına girip susturulan bir mum: Emîrî'nin Sehî'nin tezkiresinde kalan iki beyti.
Rahîmî'nin kırık ayna nüktesi: sevgiliden kalbinin aynasını kırmamasını isteyen, çünkü kırık aynada suretin çoğalıp bakışın başkalarına kayacağını söyleyen beyit.
Latîfî'nin şaka yollu hezliyattan saydığı Zekâî beyti: gümüş tenli güzel, altın ve filori arasında kurulan para nüktesi ve beytin iki türlü anlaşılan imâsı.
Ca'fer Efendi'nin mahlaslı beyti: sınırsız cefa ile kısa ömür arasında bir hesaplaşma ve bu derdi çekmek için sonsuz bir ömür dileyen âşığın şikâyeti.
Terzi şair Siyâbî'nin terzi bir güzele tutulan âşığı anlattığı beyit: iki yakası bir araya gelmeyen yoksul âşık, eski kelimesinin çağrışımları ve Hüsameddin'deki Dürzî okuması.
Sânî'nin Latîfî'nin övdüğü matlaı: üç ağaç ve dört çiçekle sevgilinin boyunu ve yüzünü sayan, yüklemsiz bir hitap ve tezkirecinin çâr-ender-çâr dediği sanat.
Pîrî Mehmed Paşa'nın Latîfî'de kalan iki beyti: sevgilinin yüzündeki hat yerine elinden çıkmış bir mektubun hattını dileyen âşık ve tersinden okunan uyanık baht.
Dervîş Mehmed Çelebi'nin Molla Câmî'nin Nûşirevân kıt'asına Farsça cevabı: Peygamber adaleti bir Mecusi'den alamaz, Kisrâ'yı arındıran onun devrinde doğan Mustafa'dır.
Merzifonlu Ümîdî'nin sevgiliye sitem eden üç beyti: gelmeyen güneş ve zerre, yarayı dikmeye söz verip ok gibi geçen sevgili ve açılmayan gonca ağız.
Merzifon müftüsü Eşref'in üç beyitlik gazel parçası: kaleme gelmeyen dert, sabır hapıyla tedavi edilen gam sıtması ve müteşabih bir ayete benzeyen kaşlar.
Lâdikli Edîb'in seher duası ile şarap sohbetini yan yana koyan matlaı: aynı harflerle yazılan "sihir" ve "seher" arasında gidip gelen bir okuyuş.
Âşık Çelebi'nin Hayâtî'ye verdiği gazelden iki beyit: aşkı ezel üstadından öğrenip Şirin için canını veren Ferhad ve her gün bin kan döken cellat bakış.
Bâkî'nin Merzifon Cönkü'ne giren gazelinin matlaı: sevgilinin dudağını Cem'in kadehine, yüzünü İskender'in aynasına üstün tutan beyit; metin ve yorum.
Hilmî Dede'nin Mir Hamza Nigârî'yi taşlayan kıt'ası: tarikatın amacı zühd ve takva, Nigâr ve Leylâ tevriyeleri ve ârifin gönlünü bağlayamayan bir Karabağ.
Eyüb Sabrî'nin Merzifon Cönkü'nde kalan kalenderîsinin matlaı: peri yüzlü, bakışlarıyla işaret veren ama ele geçmeyen güzel ve âşığın yanışı.
Sirâcî'nin ikinci Şehzade Mustafa mersiyesi: ikinci Yusuf'a kıyan kardeşler, "kocakarı felek" tevriyesi, Kerbelâ benzetmesi ve başladığı beyitle biten terkib-i bend.
Hasbî'nin Şehzade Mustafa'nın ölümüne düştüğü yedi beyitlik tarih kıt'ası: "tokuz yüz altmış" (960), Âşık Çelebi ve Kınalızâde'deki iki metin ve teslimiyet dili.
Nisâyî'nin ikinci Şehzade Mustafa mersiyesi: "Urus câdûsı" diye anılan Hürrem Sultan, fetvayı veren müftiye beddua, padişaha ahiret hatırlatması ve annenin acısı.
Edirneli Nazmî'nin Şehzade Mustafa'yı öven kasidesinden kalan üç beyit: şehzadenin kapısında kul olma isteği ve onun devrinde doğudan batıya fetihler beklentisi.
Senâyî'nin tatlılık ve taş yürek üzerine iki beyti: şekerciyi şaşırtan söz, yakuta renk veren dudak ve sararmış bedenin tozunu mürdesenk olarak sunan âşık.
Zamânî'nin üç tezkirede yer alan matlaı: ayva tüyleri yüzünden tozlanan bir gönül ve paslanan dünya aynası; hat, gubar ve jeng imgeleriyle güzelliğin solmaya başlaması.
Penâhî mahlaslı nakkaş Şahkulu'nun Türkçe beyti: göğüsteki yarayı bir güzelin hatırası olarak gül gibi saklayan âşık, gözyaşına seslenişi ve renk benzerliğine dayanan imge.
Melîhî'nin alfabe harfleri sırasıyla kurduğu kasideden yedi beyit: sevgilinin boyuna özenen servi, toprakla Süreyya, hat türleriyle örülen son beyit ve okunuş meselesi.
Nigârî'nin Amasya ulemasına yönelttiği dört mısralık hiciv: vaize yem, eşeğe semer, sofuya lokma; Hüsameddin'in tek tek adlandırdığı hedefler.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.