Hicivci Nihâd Bey'den bize ulaşan tek şiir: dağlarda ırmaklarla ağlayan Ferhad'a, bela dağında onunla birlikte ağlayan şairin sesini katan gazel.
Saîd Sîret Bey'in Fatîn tezkiresinde kalan bahar gazeli: feleğin çevgânıyla kaçırılan, utançla geri dönen bahar, zincirli divane ve dördüncü beyitteki mahlas.
Sehî'nin Mevlânâ Türâbî'den aktardığı iki beyit: "dir dir ditrer" redifiyle titreyen can, yanağa dağılan zülf ve akarsu üstündeki gölge imgesi.
Turâbî'nin Gürcü asıllı sancakbeyi Hüftâdî Ahmed Bey'e söylediği kıta: "yetmiş" adıyla, "Yüzoğlu" lakabıyla oynayan ve sonunda övgüyü sinekten feryat koparan bir deve çeviren beyitler.
Âşıkpaşazâde'nin seksen altı yaşında olduğunu söylediği ve Osmanoğulları'nın menkıbelerini neden yazdığını anlattığı altı beyitlik mesnevi parçası.
Halîmî'nin cinas risalesindeki Farsça manzum kaideler: tam, nâkıs, zâyid, mükerrer, mürekkeb, mutarraf ve hat cinası, Türkçe şerhteki örnekleriyle birlikte.
Gümüş bedenli bir güzeli öven bu beyit Sîmî mahlasını Gümüşlüzâde aile adına bağlıyor gibidir; Hüsameddin beytin Sîmî'nin mi, onun hakkında mı olduğundan emin değildir.
Amasyalı Deli Seyfî Bey'in dilinden düşürmediği bu beyitte söyleyen kendini Ferhad'a benzetir; beytin ona ait olup olmadığını Hüsameddin söylemez.
Sülûkî'nin üç tezkirede dağınık kalan beni redifli gazelinden dört beyit: yamalı hırkaya dönen aşk yanıkları, kızgın ay tası ve Zünnûn ile Mâlik-i Dînâr oyunu.
Genç yaşta ölen Rûhî Fâzıl Çelebi'nin Latîfî ve Kınalızâde'de kalan matlaı: boş kalan göz ve gönül, suretle dolan can ve güneş gibi dördüncü kat gökte duran sevgili.
Refîkî'nin Latîfî, Kınalızâde ve Hüsameddin'de kalan matlaı: başına gül takan lale yanaklı güzel, al kelimesinin iki anlamı ve güzellik aşına katılan kokular.
Gürcüzâde Rif'at Mehmed Efendi'nin tek gazeli, bir İstanbul mecmuasından Kilisli Rıfat'ın kopyasıyla Hüsameddin'e ulaşmıştır; matlaında sırrı duyuran boşboğaz bir sürahi vardır.
Emrullah Efendi'nin istinsah ettiği en-Nevâkıd yazmasında bulunan, ona aidiyeti doğrulanamayan Arapça iki beyit: atalardan kalan şeref ve kötü mirasçıların elinde soy.
Müeyyedzâde Abdî'nin Âşık Çelebi'de kalan üç beyti: derdini anlatan yaranın ağzını bağlayan âşık, granite güç yetiren Ferhad ve gök süsünü geride bırakan benler.
Ümm-i Veledzâde Abdülazîz Efendi'nin Manisa kadısı iken bir hüccetin altına yazdığı Arapça manzum imza: belgenin sağlamlığı, doğruluğu ve kadının adı üç beyitte.
Siyâmî Ali Efendi'nin Hızır Efendizâde Mehmed Efendi'ye nazire gazeli: alışılmış benzetmeleri reddeden âşık, cahile bilgin demeyen kadı ve kanaat köşesindeki yoksulluk.
Sıdkı Mustafa Paşa'nın Kaptan Yusuf Paşa'ya sunduğu kasidelerden üç beyit: devlet bahçesinde selvi, kapı tozunda iksir, cihanı gösteren ayna ve adalet kadehi.
Şeyhî'nin tezkireye kendi seçtiği ilk beyit: sevgilinin eşiğinde ayakta beklemeyi bir rütbe sayan âşık, kıyam ve makam kelimeleri ve uşşak sözündeki musiki çağrışımı.
Şeyh Niyâzî'nin bin gazellik kayıp divanından kalan tek matla: hem kaş hem kapıcı demek olan hâcib sözüyle güzellik bahçesini bekleyen kaşın kucağındaki iki harami.
Bâyezîd Halîfe'nin vahdet-i vücûd düşüncesini tek beyitte anlatan ünlü matlaı: güzellerde görünen ilahî güzellik, Latîfî'nin şerhi ve Câmî ile ilişkisi.
Cevherî'nin gençliğinde tutulduğu Pîrûze için yazdığı gazelden iki beyit: firuze mezar taşı, ayva tüyünü inkâr eden âşık ve beyitlerin arkasındaki hikâye.
Ehlî'nin Gelibolu kadılığı başkasına verilince kazasker Bostanzâde'ye sunduğu kıta ve kazaskerin manzum cevabı: ehl ile nâ-ehl üzerine kurulu bir mahlas oyunu.
Emîrî'nin II. Bayezid için yazdığı kasideden dokuz beyit: padişah ile sufi Bâyezîd-i Bistâmî'yi aynı adda buluşturan övgü ve tezkirelerdeki metin farkları.
Resîm'in Abdî Efendi tezkiresinden kalan "oldum ben" redifli gazeli: gurbete düşen âşığın selama hasreti, kıskançlığı ve sonunda kalabalıktan inzivaya çekilişi.
Rahîmî'nin paslanan gönül aynası, İskender'in aynası ve Cem'in kadehiyle kurduğu gazel parçası; Kınalızâde'nin iki beyti ve Hüsameddin'in eklediği üçüncü beyit.
Zekâî'nin Latîfî'de kalan tek gazel matlaı: ay yüzlü sakisi ve tatlı sesli mutribi olmayan meclise sitem eden, bezm ile meclisi yan yana koyan bir beyit.
Kara Hâfız'ın Şeyhî'nin bir gazeline yazdığı meşhur nazire: açık bulunan meyhane kapısı, sabah kadehi, Nuh'un uzun ömrü ve öğütçüye verilen tevbe-i nasûh cevabı.
Zaralı Ca'fer Efendi'nin 961'de Amasya'ya gelen kadı Muzaffer Efendi'ye sunduğu kasideden dört beyit: Ca'fer-i Sâdık ve Ca'fer-i Tayyâr adlarıyla oynanan bir övgü.
Amasyalı kadı Câmî Ahmed Efendi'den kalan tek beyit: sevgilinin oklarının bedene yerleşip her kemiği bir kandile çevirdiği abartılı imge ve tîr kelimesinin iki anlamı.
Merzifonlu terzi Siyâbî'nin Necâtî'ye nazire olarak söylediği matla: mum ile pervane mazmununu bir adlandırma meselesine çeviren beyit ve pervâne ile yâ ne kafiyesi.
Güzelliğiyle anılan genç şair Sânî'nin dört beyitlik gazeli: kirpiklerde çiy gibi duran gözyaşı, merhem sayılan oklar ve insanın sonunu bir nefese bağlayan son beyit.
Remzî mahlaslı Pîrî Mehmed Paşa'nın tezkirelerde en çok anılan gazeli: ab-ı hayat efsanesi, tespihine dayanan zahit ve kaşları ferman tuğrasına benzeyen sevgili.
Dervîş Mehmed Çelebi'nin bir berber güzeli için yazdığı Farsça gazel: ayna, tarak ve dükkân imgeleri, elden ele dolaşan ayna ve ayna ile örs benzetmesi.
Yûsufefendizâde Abdullah Hilmî Efendi'nin Müstakimzâde'nin aktardığı ve bestelendiğini bildirdiği Farsça-Arapça na'tı: Arap harfli metin, okunuşu ve "seyyidinâ Mustafâ" nakaratı.
Hıfzî Abdurrahman Efendi'nin kayıp Abdî tezkiresinden kurtulan "olmaz mı" redifli gazeli: iç kafiyelerle bölünen mısralar, arzuhal sunan âşık ve hicrana düşen Hıfzî.
Harîmî Abdullah Çelebi'nin bugüne kalan tek beyti: feleğin tutsak ettiği âşığın belâ yolunu sevgilinin kapısı sayarak kendi isteğiyle o yola düşmeyi seçmesi.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.